अनिल खत्री, गुल्मी । यतिबेला तिहार पर्व नजिकिएसँगै मादल बनाउनेहरुको लागि भ्याइनभ्याई हुने बेला हो । तिहार पर्वमा देउसी भैलो खेल्नेहरुले नयाँ मादल किन्न र पुरानो मादल बनाउन आउनेहरुले गर्दा गुल्मी सदरमुकाम तम्घासमा मादल बनाउने हरुको लागि यतिबेला भ्याइनभ्याई हुनेगर्दथ्यो । तर यसवर्ष कोरोना महामारीले गर्दा मादल बनाउनेहरुको पेसा संकटमा परेको छ ।
जिल्ला सदरमुकाम तम्घासमा गल्कोटे मादल नामले व्यवसाय गर्दै डिलबहादुर नेपाली तिहार पर्व नजिकिएसँगै मादल बनाउनको लागि व्यस्त हुनुपर्ने समय हो । अघिल्लो वर्ष नेपालीको पसलमा यतिबेला मादल बनाउन र किन्नेहरुको भिडभाड हुने गर्दथ्यो ।
तर यसवर्ष भने बिश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना महामारीले भने सुनसान बनेको छ । तीज र तिहारमा धेरै मादल खपत हुने गर्दछ । यसवर्ष कोरोना महामारीले गर्दा तिहार पर्व नजिकिदिै गर्दा पनि मादल किन्नेहरु नआएको नेपालीले बताए ।
अघिल्लो वर्ष तिहार ८० वटा मादल बिक्री मर्मत गरेको नेपालीको भनाई छ । नेपालीले गुल्मीको तम्घासमै ८ वर्ष यता मादल बनाउने पसल राखेर मादल बेचेरै वार्षिक मनग्य कमाई गर्दै आएका छन्। तम्घासमा मादल बनाउँदै बेच्दै आएका नेपालीले यसै पेसाबाट परिवारको खर्च चलाउदै आउनु भएको हो । एउटा मादल तयार गर्न २÷३ दिन लाग्ने गर्दछ । एउटा मादलको दुइहजार साइज हेरिकन पर्ने गर्दछ ।
दमाहा, ट्याम्को, ढोलक लगायतका नौमती बाजासमेत बनाउने गरेको उहाँको अनुभव छ । काठ, बाख्रा, भैंसी र गाई र गोरुको छाला, अंगार,खरी लगायतका सामग्री मिसाएर मादल तयार पार्ने गरिन्छ ।
मादलको ढुंग्रो बनाउने काठ राम्रो हुनुपर्ने भएकाले गाउँमा काठ खोज्न समय लाग्ने गरेको मालद बनाउनेहरुको भनाई छ । खिर्रो, मौवा, मलेतो, घ्वारी लगायतका काठको ढुंग्रो बनाउन सकिने भए पनि मौवा र घ्वारीको काठमा स्वर राम्रो सुनिने मादल बनाउनेहरुको अनुभव छ ।
तम्घासमा तयार भएको मादल गुल्मी सहित छिमेकी जिल्ला अर्घाखाँची, बाग्लुङ, पाल्पा, प्युठानमा समेत पुग्ने गर्दछ । मादलबाट कमाइ राम्रै हुने भए पनि छाला काढ्न र सुकाउन झन्झट हुने भएकाले पछिल्लो पुस्ताले यस पेसाप्रति ध्यान दिने गरेका छैनन् ।