अराज बेल्बासे,अर्घाखाँची । पर्यटन बर्ष २०२० चलिरहेको छ । देशभरका स्थानियतहहरु पर्यटकिय स्थल प्रचार प्रसारमा ब्यस्त छन । उनिहरु पर्यटक लोभ्याउने गरि योजना बनाउन ब्यस्त छन। अर्घाखाँचीमा पर्यटक रमाउन सक्ने थुप्रै गन्तव्यहरु छन। तर यहाँका सरोकारवाला एवं राजनितिक दलको ध्यान त्यस तर्फ पुगेको छैन ।
बिभिन्न सभा सम्मेलनमा स्वर्ग बनाउने कुरा नेताहरुले गरिरहन्छन।भाषणमा जितपुरबाट सुरुङ सडक सन्धिखर्क ,सुपादउराली मुनि बगेको सितखाला थुन्ने, सुपादेउराली माथी देशकै अग्लो स्थानमा पुल बन्ने, डमरु दहमा डुङ्गा सरर बिचमा मन्दिर र छेउछाउ बगैचा बन्छ बन्छ भनेको बर्षाै भयो र अहिले पनि मेयर देखि सांसद सम्मका भाषण यहि छन। तर संरक्षण र बिकासमा कुनै सिन्को भाच्ने काम भएको देखिदैन ।
सुपा देउरालीमा दिनहुँ हजारौ पर्यटक पुग्ने गर्छन। तर सुपा देउराली पुग्ने करिव १ किमि सडक मर्मत नहुदा निकै असहज छ ।यस्को मर्मत संभारमा ध्यान पुगेको छैन । शितगंगा नगरपालिकाको डमरु दह पनि सडकबाटै दैनिक हजारौ यात्रुका नजर पुग्छ।यो दह कौडिको भाउको हिरा जस्तै भएको छ । तालको पानी सुक्न थाले पछि १५ लाख खर्च गरेर लिफ्टबाट पानी तान्ने भन्दै बजेट सकियो तर पानी १ दिन मात्र आयो अनि बन्द छ । “बजेट सक्ने प्रवृतिले गर्दा काम हुन सकेन,’स्थानिय बिराट बेल्वासेले भने, “संरक्षण गरौ भन्ने भावना भए पो काम हुन्छ” ठुलो संभावना भएको ठाउको यो गतिले साह्रै दुख लाग्ने बेलबासेको भनाई छ ।
स्थानिय ७० बर्षिय उमानन्द अधिकारीले आफु जान्नि हुँदा यो ताल भरि , दक्षिण क्षेत्रबाट पानी बग्ने र स्वच्छ थियो । कमलका फुलहरुले सुन्दरता थप्ने गर्दथे। केहि बर्ष देखि ताल सुक्दै गएको छ। उहा कसैले यसको बिकल्प समेत नखोज्दा दुख लागेको बताउनु हुन्छ । सडक निर्माण गरे संगै नालीको भल तालमा राख्दा हिलो र ढुङ्गाले ताल पुरिदै गएको र देखिन मुल समेत सुकेको बताउनु हुन्छ । नगरपालिकाले बजेट हालेर पानी तान्ने कुरा सुने पनि पानी नआएको बताउदै संरक्षण गरे मुल सुक्न नदिए पानी तान्न नपर्ने अधिकारी बताउनु हुन्छ ।
यो बर्ष नगरपालिका र प्रदेश सरकारको सवन्वयमा ५० लाखको लागतमा डेण्डर आह्ववान भएको छ जसमा २३ लाखमा टेण्डर परि सकेको छ । बचेको २२ लाखमा बिचमा मन्दिर बनाउने योजना रहेको नगर प्रमुखको भनाइ छ ।दहको संरक्षणको लागि नालीको पानी दह भन्दा बाहिर नफालेमा केहि बर्षमा तालनै सुक्ने स्थानिय भन्छन । करिव १ करोड लगानी लागि सक्दा बाहिरी कुरा ध्यानमा परे पनि दह सुक्नुको मुख्यकारण मानिएको सडक ढल प्रति ध्यान छैन ।डमरु दहको संरक्षणमा वडा नम्बर ३ ले सक्दो प्रयास गरेको वडा अध्यक्ष हेमनाथ भुसालको भनाइ छ ।
बाहिर देखिने फोहोरहरु सरसफाइ गर्न वडाबाट कर्मचारी खटाए पनि त्यतिले प्रयाप्त नभएको भुसाल सुनाउनुहुन्छ । नगरपालिकाका मेयर शुर्य प्रसाद अधिकारीले डमरु ताललाइ पर्यटकिय स्थल बनाउने बिचमा मन्दिर बनाउने र पार्क बनाउने भन्ने धेरै कार्यक्रममा भने पनि प्रगतिको रुपमा सुन्यकाम छ । सडकको वरिपरिको सडक समेत नगरपालिकाले कालोपत्रे गर्न सकेको छैन ।
डमरु दहको बारेमा बिभिन्न धार्मिक आस्था रहेको पाइन्छ । प्राचीन कालमा भगवान शिवको ध्यान गर्न नर्तनाञ्चल पर्वत नरपानीमा जाने क्रममा पाइला टेकेको स्थानमा डमरु आकारमा पाइला बनेको भन्ने बिस्वास छ । यस्तै भगवान रामले बनवास जाँदा यहि तालमा पाइला टेकि पानी निकाल्न आरिपानीमा बाणँ हानेको र रामको पाइलाको आकारमा यो ताल बनेका भनिन्छ रामले बाण हानेर पानी निकालेको स्थान आरिपानी समेत यसै नगरपालिमामा रहेको छ आरिपानी बाणगंगा नदिको मुल भएको स्थान समेत हो ।
यस्तै बिभिन्न धार्मिक पर्वचनमा भनिए अनुसार रावणले ध्यान बस्ने बेला पानीको लागि बाण हानी पानी निकाल्दा बाण बाट खसेको र ताल बनेको भन्ने गरिन्छ रावणल नर्तनाञ्चल पर्वतमा ध्यान बस्दा त्यहा रहेका योगीनी हरु डरले भागेर डमरु दह भन्दा १ किलो मिटर टाडा बसेको कुटी समेत अहिले सम्म रहेको छ हाल त्यो गाँउको नाम समेत जोगिनीकोट रहेको छ । करोडौ सकम स्थानिय तहले खर्च गर्दा लाखौ रकम पर्यटकिय क्षेत्रमा खर्च गर्दा नगरपालिकाको काखैमा रहेको ठुलो सम्भावना बोकेको स्थान नै ओझेलमा पर्दा स्थानिय तहका जनप्रतिनिधीको ध्यान त्यता पुग्न सकेको छैन ।