सुर्खेत। राष्ट्रिय गौरवको भेरी–बबई डाइभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनामा निर्माण ढिलाइ भएको छ। तेस्रो पटक म्याद थप गरिएको आयोजनाको अवधि चैत २० गते सकिए पनि कामको आधा मात्र सम्पन्न भएको छ। हाल आयोजनाले चौथो पटक म्याद थप गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ।
आयोजनाका सूचना अधिकारी सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर हरिबहादुर थापाका अनुसार हालसम्म आयोजनाको कूल भौतिक प्रगति ५० प्रतिशत मात्र भएको छ। दोस्रो चरण अन्तर्गत बाँध निर्माण, पावर हाउस निर्माण र पेनस्टोक (पाइप) निर्माणका काम चीनको ग्वाङ्डोन–युनाटियन र रमण कन्स्ट्रक्सन जेभीले २०७६ साउनमा ठेक्का पाएको थियो। सुरुमा चार वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने सम्झौता भए पनि कोरोना महामारी, डिजाइन ढिलाइ, वर्षा, नदीको बहाव, बैंक र बिमा नवीकरण लगायत प्राविधिक कारणले काममा ढिलाइ आएको बताइएको छ।
ठेक्कापछि भएका म्याद थपका कारणहरूमा पहिलो पटक कोरोना महामारीलाई आधार बनाएर म्याद थप गरिएको थियो भने दोस्रो र तेस्रो म्याद थपमा आयोजनाकै कारणले ढिलाइ भएको देखाइएको थियो। यसमा डिजाइन ड्रइङमा ढिलाइ, वर्षाको समयमा नदीको बहाव बढ्नु, बैंक तथा बिमा नवीकरणको समस्या, तत्कालीन परामर्शदाताको सेवा रद्द भई नयाँ प्रक्रियामा जानु, नयाँ परामर्शदाताबाट आवश्यक डिजाइन र ड्रइङ्स समयमै नपुग्नु, निर्माण व्यवसायीले पूर्ण स्रोत परिचालन गर्न नसक्नु, आवश्यक विषयगत अनुभवी कर्मचारीको अभाव र बजेट सीमित हुनु जस्ता कारण समावेश छन्। ठेकेदार कम्पनीले पनि आयोजनाकै कारणले काम समयमै सम्पन्न गर्न नसकेको जनाएको छ।
निर्माण कम्पनीका प्रतिनिधि इन्जिनियर हिम्मत लम्सालका अनुसार वर्षाको समयमा भेरी नदीको बहाव बढ्नु र म्याद थप गर्दा बैंक र बिमा नवीकरणमा समस्या देखिनु ढिलाइका मुख्य कारण हुन्। आयोजनाले माग गरे बमोजिम म्याद थप नगरिदिँदा पनि पटक–पटक समय थप्नुपरेको उनले बताए। अबको तीन वर्षभित्र म्याद थप भए निश्चित समयमै काम सम्पन्न हुने योजना छ।
पहिलो चरणमा सुरुङ निर्माणको काम सकिएको आयोजनाले दोस्रो चरणमा ४८ मेगावाट विद्युत उत्पादन गर्ने र तेस्रो चरणमा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको छ। यहाँबाट उत्पादित बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणमा जोडिनेछ भने बाँके–बर्दियाको ५१ हजार हेक्टर जमिनमा १२ महिनासम्म सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराइने छ। सुरुङमार्फत प्रति सेकेन्ड ४० घनमिटर भेरी नदीको पानी बबईमा खसालिने योजना रहेको छ।
आयोजनाले हात्तीखाल–गेरुवानी क्षेत्रमा रिंग रोड निर्माण, सोलार पावर सिँचाइ, स्थानीय सडक सुधार, बर्दियाको चेपाङ–कुरुले–बाटुले–भंगाह क्षेत्रमा कुलो सुधार र नदी नियन्त्रणको कामसमेत गरेको छ। यसले सिँचाइ, ग्रामीण विद्युतीकरण र सडक सुधारमा स्थानीय जनतालाई प्रत्यक्ष लाभ पुगेको जनाइएको छ।