राम बहादुर बिश्वकर्मा,प्युठान । कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन नदिन लकडाउन गरिएपछि धेरै व्यक्तिहरु पहिले जहाँ थिए, त्यहीँ रोकिएका छन् । हुनेखानेहरुलाई त लकडाउनले खासै असर गरेको छैन । तर, हुँदाखानेहरु बेखर्ची भएपछि कष्टकर यात्रागर्दै आफ्नो घर फर्किरहेका छन् ।
घर आउनुको केही विकल्प देखेन्न। सामान्यतया यतिलामो यात्रा साइकलमा या त रेकर्ड राख्नका लागि गरिन्छ। तर, सुरजको यात्राको उद्देश्य भिन्न थियो । सुरज केवल बाध्यतामा थिए । त्यही बाध्यताले नै उनको साइकल यात्रा तय गरेको थियो ।साइकलमा उनि दुई दिन लगातार हिडें। ३ सय ९ किलोमिटर पार गरे उनि आफ्नो गाउँसम्म आईपुगे ।
नोकरी गर्न हिडेका प्युठान नगरपालिका ९ का सुरज भारती भारत पुगे।काम पनि पाए। गत माघ महिनादेखि भारतको महाराष्ट्र स्थित श्रीराम कन्सट्रक्सन प्रा लिमा चिया बनाउने एक कम्पनीमा काम पनि गरे । तर, उनले धेरै लामो समय राम्रोसँग काम गर्न पाएनन्। किन कि उनले काम थालेको केही महिनामै लकडाउन सुरु भयो।
लकडाउनकै कारण मालिकले कम्पनी बन्द गरे । त्यसपछि ४१ वर्षीया सुरज लगायत बर्दियाका १२ जना युवा महाराष्ट्रमा कामविहीन बने । त्यहाँ बस्नको लागि एकातिर जोखिम धेरै र अर्काे तर्फ बेरोजगारीमा हात मुख जोड्ने समस्या जस्ता कारणले उनी गाउँ फर्किने निधो गरे । गाउँ फर्किने निधो गरेपनि रेलको सबै सेवाहरु बन्द थिए । गाडी पनि चलेका छैनन् । तर,कम्पनी मालिकले पासको ब्यबस्था गरिदिए। सुरज सहितका १३ जनाले १२ हजार ३ सय सात रुपैयाँका दरले १ लाख ६० हजार रुपैयाँ तिरेर गाडी बनाए।र घरको यात्रामा निस्किए । सुरज,उनका साथिहरु सहित ४ सय ५० जना सिमामा आएर रोकिए।
युवालाई नेपाल पस्न नदिएपछि ४ घण्टा आन्दोलन समेत गरेपर्यो। सुरज भन्छन, ‘नेपाल प्रहरी र भारत प्रहरी बिच छलफल भएपछी बल्ल नेपाल छिर्न दिइयो । नेपाल आईसकेपछी सुरज सहित १३ जना बबही बहुमुखी क्याम्पस बर्दियामा १४ दिन सम्म क्वारेन्टाइनमा बसे , त्यहा स्वास्थ्य परिक्षण गरियो, ‘रिपोर्ट नेगेटिभ आउदा धेरै खुसी लाग्यो’ सुरजले भने।
बर्दियाका साथी उतै बसे पछि यस्तो अवस्थामा घर जाने एउटै विकल्प थियो उनीसँग त्यो हो साइकल किनेर जाने, बर्दियामा ६ हजार रुपैयाँमा साइकल किनेर त्यही साइकलको सहारामा उनीले सुरु गरेका थिए ३ सय ९ किलोमिटरको यात्रा ।
अहिले आफ्नै घरको क्वारेन्टाइनमा बस्दै आएका सुरजले कामनासँग कुरा गर्दै घर आईपुग्नका लागि यही साईकलमा हिड्ने जुक्ती निकालेको बताए ।‘साहुले कम्पनी बन्द हुने भनेपछि अब खान पनि पाईन्न भन्ने लाग्यो । त्यसैले जसरी भएपनि गाउँ फर्किन्छु भन्ने निर्णय गरेँ।’सुरज भन्छन, ‘बर्दियासम्म गाडिमा आयौँ ,त्यहाँबाट साइकल किनेर जेष्ठ १४ गते बिहानै घरतिर हिडेँ ।’
आखिर त्यही साइकलले भारतिलाई गन्तव्यसम्म पुर्यायो । उनले आफ्नो यात्राको बेलिबिस्तार यसरी लगाए।
घरमा कसो नपुगिएला र भन्ने सोचेर घर निस्किएको मैले झोलामा केही बिस्कुट र फलफूल बोकेको थिएँ । ताकि भोकै सुत्नु नपरोस् । बिहानैदेखि राति सम्म मुखमा लाइट बालेर साइकल चलाउँथे र थिएँ । तर, बाटोमा एकदमै कम रोकिएँ, बाटोमा प्रहरीले रोकेर हैरान हुन्थ्यो । मेरो पिसिआर रिपोर्ट देखाए पछु छोडथ्यो।
मैले मेरा सबै कुरा भनेपछि उनीहरुले मलाई आउन दिए।’त्यसैले २ दिनमै घर आइपुगेँ ।’
साइल यात्राको अनुभुती : उनको अवस्था कस्तो थियो होला ?
सुरज भन्छन्, ‘म एकदम ठिक थिएँ । खुट्टा केही सुन्निएको थियो। शरिरको दुखाइ अहिले पनि छ। दुखाई कम भएको छैन । तर, म बिरामी नै भने परिन । खोकी र हाछ्युँ पनि आएन । अहिले म पूर्णरुपमा स्वस्थ छु ।
भारत पुरै लक भएपछि लाखौं प्रवासी श्रमिकहरु साइकल वा पैदल यात्राबाटै आफ्नो गाउँ फर्किएका छन् । सुरजले करिब ३ सय ९ किलोमिटरको यात्रा साइकलमा २ दिनमा पूरा गरे । हिम्मत र आत्मविश्वासको यात्रा साँच्चिकै उनका लागि अबिश्मरणिय छ ।