माधव बेल्वासे,कपिलवस्तु।
ढकिया,काज र मुज नामको घासवाट बनाईन्छ । झट्ट हेर्दा आर्कषक पनि देखिने ढकियालाई रङ्गिचगी बनाएर विहे, पुजा जस्ता मौकामा प्रयोग गरिन्छ । खासगरी ढकिया थारु महिलाहरुले बनाउने गर्दछन । कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका वडा न १ उमरी गाउँका महिलाहरु हिजोआज ढकिया बनाउने तालिम सिकिरहेका छन।उनिहरुलाई नगरपालिकाले तालिमको अबसर दिएपछी थारु महिलाहरु दिनहु ढकिया बनाउनमै ब्यस्त हुन्छन । स्थानिय ४० जना महिला विहान देखी साझ सम्म ढकिया,दिलडब्बा,पेन होल्डर,गमला,हर्केस,खुत्रुके चकटी लगाएतका सामाग्रीहरु बनाउन सिकिरहेका छन ।
उमरी गाउँमा बस्दै आएकी हर्जी थारुले आम्दानी एउटा स्रोत पाएको वताईन । आफ्नो घरमा ढकिया तथा अन्य सामानहरु खरिद गर्न मानिसहरु आउने गरेको भएपनि आफु सग सिप नहुदा पछाडी परेको महशुस गरेको जनाईन । थारुले ११ दिन सम्म तालिम सिकसकेको वताउदै तालिमलाई एक महिना सम्म संचालन गर्न शिवराज नगरपालिका उपप्रमुख शिवकुमारी थारुलाई आग्रह गरिन । “धेरै प्रकारका सामाग्री बनाउन सिक्न बाकि रहेको छ यसलाई १५ दिन थपेमा हामी सवै बनाउन सक्थ्यौ”–थारुले भनिन ।
त्यस्तै सोहि ठाउ बस्ने बसन्ती थारुले पनि आफुलाई सिप सिकेपछी आत्मनिर्भर बन्नेमा ठुक्क भएको वताईन । सामान्य खर्चको लागी पनि श्रीमान तथा घरमा पैसा माग्नुपर्ने वाध्यता रहेकोले अव यहि सिपलाई ब्याभारमा उतारी आफनो खर्च उठाउने सोचमा रहेको जनाईन । पढाई नगरेकोले रोजगार वाट बन्चीत भएको भन्दै यस्ता सिपमुलक तालिम आवश्यक रहेको ठहर गरिन ।
शिवराज नगरपालिकाको २० हजार र किडार्क नेपालको १० हजारको सहयोगमा उक्त तालिम आयोजना गरिएको शिवराज नगरपालिका उपप्रमुख शिवकुमारी थारुले वताईन । थारु समुदायको वाहुल्यता रहेको क्षेत्रमा महिला हरु आत्मनिर्भर बन्ने उद्देश्यले तालीम संचालन गरेको उनले वताईन । ५ दिने तालिम आयोजना गरेको भएपनि सवै प्रकारका सामाग्री बनाउन त्यो समय अपुग भएकोले १० दिन थपेको थारुले वताईन । “सिप सिकाएर आत्मनिर्भर बनाउने हाम्रो मुख्य उद्देश्य हो ”उनले भनिन ।
कपिलवस्तुका वुद्धभुमी बकलिपुरका महिलाहरुले ढकिया निमार्ण बाट राम्रो आम्दानी गर्न सफल भएको भन्दै यस क्षेत्रका महिलाहरुपनि जागरुक भइ सिप सिक्न आग्रह गरिन । उपमेयर थारुले महिलाहरुले सिकेको सिप व्याभारमा उतार्ने विश्वास ब्यक्त गरिन । थारु समुदायको पुराना सामाग्री रहेको भन्दै यसलाई परिमार्जन गरेर अन्य सामाग्री प्रयोगमा आएकोले पुराना सामाग्रीलाई सरंक्षण गर्नुपर्ने वताइन । तालिम सकिएपछी समुह गठन गरि निमार्ण गरिएका सामाग्री समुह मार्फत बजारमा ल्याउन सुझाव दिईन । थारु समुदायको मैलिकता झल्काउने उक्त सामाग्रीहरुको बजारमा माग वढेको छ ।