काठमाडौँ — धान रोपाइँको मुख्य सिजनमा मल अभाव हुन नदिन सरकारले साउनभित्र करिब २ लाख १० हजार मेट्रिक टन रासायनिक मल आयात गर्ने तयारी गरेको छ। कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्रालयका अनुसार भारतसँगको सरकार–सरकार (जीटुजी) सम्झौता र अन्तर्राष्ट्रिय टेन्डरमार्फत मल आपूर्ति प्रक्रिया अघि बढाइएको हो।
मन्त्रालयका अनुसार भारतसँग भएको ८० हजार मेट्रिक टन युरिया आयात सम्झौताअन्तर्गत पहिलो चरणमा ५० हजार मेट्रिक टन मल साउन दोस्रो सातासम्म नेपाल आइपुग्नेछ। यसमध्ये ३० हजार मेट्रिक टन युरिया असार अन्त्यदेखि साउन दोस्रो साताभित्र नेपाल भित्रिने तयारी छ।
यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय टेन्डरमार्फत १ लाख ८० हजार मेट्रिक टन रासायनिक मल ल्याइँदैछ। यसमा ६० हजार मेट्रिक टन डीएपी र १ लाख २० हजार मेट्रिक टन युरिया रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ। अधिकांश खेप साउन पहिलो सातासम्म नेपाल ल्याउने लक्ष्य राखिएको छ।
ओमन, कतार, साउदी अरेबिया र भियतनामबाट ल्याइएका युरिया तथा डीएपी मलका विभिन्न खेप समुद्री मार्ग हुँदै कलकत्ता र विशाखापट्टनम बन्दरगाह पुगेका वा पुग्ने क्रममा छन्। ती मल साउन पहिलो र दोस्रो सातासम्म नेपाल भित्रिने कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेड र साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेशन लिमिटेडले जनाएका छन्।
मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मल आपूर्तिमा दबाब रहे पनि किसानलाई आवश्यक परिमाणमा मल उपलब्ध गराउने गरी व्यवस्थापन गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ। चालु आर्थिक वर्षमा करिब ६ लाख मेट्रिक टन रासायनिक मल अनुदानमा उपलब्ध गराउने सरकारको लक्ष्य छ।
मल वितरणलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन सम्बन्धित निकायलाई अनलाइन प्रणालीमा विवरण अद्यावधिक गर्न निर्देशन दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ। स्थानीय तहमा मलको कालोबजारी वा अनियमितता भए हटलाइन नम्बर ९७०००९९११३ वा क्यूआर कोडमार्फत गुनासो दर्ता गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।