गुल्मी । तराईमा प्रख्यात तरबुजा खेती गुल्मी जिल्लामा पनि व्यवसायिक रुपमा फैलिन थालेको छ । गुल्मी जिल्लाको रेसुङ्गा नगरपालिका वडानम्बर–६ का कृषक प्रेम नेपालीले व्यवसायिक रुपमा तरभुजा खेती गरेका छन् ।
कृषिमा गरिएको नयाँ अभ्यासले गुल्मीको कृषि थप सम्भावना जगाएको छ । तरभुजा जसलाई तराईमा लोकप्रिय रुपमा उत्पादन गरिन्छ ।
जिल्लामा पछिल्लो समयमा ३ हेक्टर क्षेत्रफलमा तरबुजा खेती हुँदै आएको कृषि ज्ञानकेन्द्र गुल्मीका प्रमुख नरेश धितालले बताए । जिल्लाका छल्दी, निस्ती, बढीगाड, रुरुक्षेत्रका बगरक्षेत्रमा तरबुजा खेतीको सम्भावना रहेको उनले बताए । कृषि ज्ञानकेन्द्रले बगर खेती अन्र्तगत तरबुजा खेती गर्ने कृषकलाई पोत्साहन गर्ने उदेश्यले कार्यक्रमम राख्ने योजना समेत बनाएको छ । पहाडी क्षेत्रमा उत्पादन भएको तरभुजा स्वाद मिठो हुने भएकाले यसको सम्भावना धेरै रहेको धितालको भनाइ छ ।
यसको व्यावसायिक खेतीका लागि गुल्मी जस्तो पहाडी जिल्लामा पनि सम्भावनाहरू बढ्दै गएको छ । जिल्लाको धुर्कोट गाउँपालिकाको वडानम्बर–४ मा प्रेम नेपालीले तरबुजा खेतीको सुरुवाते गरेका हुन् । उनले सुरुमा सामान्य १ सय विरुवा लगाएर तरबुजा खेती गरेका थिए । तर उनले तरबुजा खेतीको व्यावसायिक सम्भावना देखेपछि यसवर्ष ४ रोपनी क्षेत्रफलमा ६ सय बोट तरभुजा खेती गरेका छन्। प्रेमले आधुनिक कृषि प्रविधिको प्रयोग गरेर खेतीमा सुधार गरेका छन् । जसले गर्दा उत्पादनमा गुणस्तर र मात्रा दुवैमा वृद्धि भएको छ । तरबुजा खेतीले गुल्मी जिल्लामा स्थानिय कृषकहरूको आर्थिक अवस्था सुधार्ने ठूलो अवसर सिर्जना गरेको छ। स्थानिय बजारमा तरभुजाको आपूर्ति बढ्दो छ ।
जसले स्थानिय उपभोक्ताहरूलाई ताजै र गुणस्तरीय तरभुजा उपलब्ध गराउन सघाएको छ । यसको व्यावसायिक उत्पादनले गाउँमा कृषि व्यवसायमा नयाँ सम्भावनाहरू खोलिदिएको छ ।
गुल्मीको जस्तो पहाडी जिल्लामा उत्पादन भएको तरभुजाको माग अत्यधिक रहेको उनले बताए । गुल्मी जस्तो पहाडी क्षेत्रमा सिँचाइको समस्या रहेको भए पनि प्रेम नेपालीले सिँचाइ व्यवस्थापन अपनाएर तरबुजाको खेतीमा सफलता प्राप्त गरेका छन् ।
उनले खेतीको लागि आवश्यकता अनुसार पानीको व्यवस्थापन गर्न, मल प्रयोग, र माटो परीक्षण गरेर गुणस्तरीय उत्पादन सुनिश्चित गरेका छन् । तराईमा परम्परागत रूपमा उत्पादन हुने तरभुजा गुल्मी जिल्लामा पनि व्यावसायिक रूपमा उत्पादन हुँदै आएको छ ।
यसले स्थानिय कृषकहरूलाई कृषि क्षेत्रमा नयाँ अवसरहरू प्रदान गरेको छ । प्रेम नेपालीको नेतृत्वमा गरिएको यस परिवर्तनले अन्य कृषकहरूलाई पनि आफ्नो खेतिबारीमा नयाँ प्रकारका व्यावसायिक खेतीहरू अपनाउन प्रेरित गर्नेछ ।
यसरी गुल्मीमा तरभुजा खेतीको बढ्दो लोकप्रियता र यसको व्यावसायिक सफलता, पहाडी क्षेत्रमा पनि कृषिमा नयाँ सम्भावनाहरूको जगाएको छ । नेपालीको फर्ममा यसवर्ष ८ कुन्टल तरबुजा उत्पादन हुने लक्ष्य रहेको बताए । नेपालीले उत्पादन गरेको तरबुजा स्थानीय बजारसँगै धुर्कोट र तम्घासमा बिक्री हुने गरेको छ। नेपालीको फर्ममा करिब डेढसय रोपनी क्षेत्र फलमा विभिन्न मौसमी तगा वेमौसी तरकारी खेती हुँदै आएको छ । नेपालीले भारतमा १८ वर्षसम्म रोजगारी गरेर स्वदेश फर्केर तरकारी खेती गर्दै आएका हुन्। ारतबाट फर्केर सुरुमा फर्निचर व्यवसाय गरे। फर्निचर व्यवसायबाट ठूलो घाटा भयोे ।
त्यसपछि नेपालीले सानो लगानीबाट तरकारी खेती गर्दै आएका हुन्। ०७३ सालबाट १८ रोपनी खेत भाडामा लिएर तरकारी खेती गर्दै आएका नेपालीले तरकारी खेतीमा विभिन्न जातका खेती गर्दै आएका छन् ।