राम बहादुर बिश्वकर्मा,प्युठान । प्युठान जिल्लामा बाल विवाहको दर अधिक रहेको भन्दै यसको न्यूनीकरणका लागि कार्यक्रम संचालन गरिएको छ। कालिका बिकास केन्द्र नेपाल र सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोग तथा प्युठान नगरपालिकाको आयोजनामा बाल बिबाह बिरुद्ध अभियान सञ्चालन गरिएको छ ।

प्युठान नगरपालिका भित्र रहेका प्रा बि तथा माध्यमिक बिध्यालयमा अध्ययन गर्ने किशोर किशोरिलाई लक्षित गरिएको उक्त कार्यक्रम बाल बिध्या माध्यामिक बिध्यालय मरन्ठाना मजुवामा पहिलो दिनको कार्यक्रम गरिएको हो।

सानै उमेरमा विद्यालय छोडी विवाह गर्ने प्रवृत्ति धेरै रहेकाले विवाह गर्ने उमेर नपुगेसम्म उनिहरुलाई पढाइ प्रती ध्यान जावस भन्ने कार्यक्रमको उद्देश्य रहेको बताइएको छ ।
जिल्लामा बाल विवाहको दर अधिक रहेका कारण यसको न्यूनीकरणका लागि सरकारी तथा गैरसरकारी क्षेत्रबाट विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएको सेभ द चिल्ड्रेनका कार्यक्रम संयोजक कार्यक्रम संयोजक बिनोद पोख्रेलले बताउनुभयो ।

आफ्नो जीवनलाई आत्मनिर्भर र सक्षम नबनाउँदा सम्म हिंसा खेपिरहनुपर्ने भएकाले भविष्यमा समेत सम्भावित लैङ्गिक हिंसाबाट बच्न यस्तो कार्यक्रमले सहयोग गर्ने सहजकर्ता तथा बिध्यालयकी शिक्षिका सुशीला बिष्टले बताउनुभयो।

बिहेवारी २० वर्षपारि भनिए पनि जिल्लामा अधिकतम किशोरी बाल विवाहको सिकार भइ बाल विवाहका कारण हुने शारीरिक, सामाजिक, मानसिक, आर्थिक, शैक्षिक
लगायतका असर न्यूनीकरणका लागि बाल विवाह बिरुद्ध सचेतनामुलक अभियान मार्फत बालवालिकाको हकहित तथा अधिकार, बाल विवाहका कारण महिला तथा बच्चाको स्वास्थ्यमा पर्ने शारीरिक असर, प्रजनन स्वास्थ्य, बाल विवाहका कानूनी सजाय ,बाल विवाहका नकरात्मक असर लगायतका विषयमा जानकारी प्रदान गरिएको सहजकर्ता बिष्टले बताउनुभयो ।

प्युठान नगरपालिकाका विभिन्न बिध्यालयमा सञ्चालित सो कार्यक्रममा विद्यालय जाने उमेरका १३ देखि १९ वर्ष उमेर समूहका किशोर किशोरीका लागि सो कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताएको छ ।

विद्यालय तहमा अध्ययन गरिरहेका कतिपय किशोर किशोरी उमेर नपुग्दै विवाह बन्धनमा बाँधिने गरेको पाइएपछि सचेतनामुलक अभियान थालिएको आयोजकले जनाएको छ।

विभिन्न कारणले बाबुआमा बिहिन बनेका,परिवारमा बढि स्वतन्त्रता पाएका वा बढि कडाई गरिएका, मोबाईलको दुरुपयोग, अभिभाबक सोझो सिधा हुनु,पढाईमा कमजोर हुनु, परिक्षामा अनुत्तिर्ण हुनु लगायतका कारण किशोर किशोरीले चाँडो विवाह गर्ने बिध्यालयका फोकल पर्सन टीका बहादुर के सि बताउनुभयो ।

जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहलाई अत्यधिक बाल विवाह हुने तहका रुपमा देखिएकाले विभिन्न निकायको सहयोगमा बाल विवाह न्यूनीकरणका विरुद्ध विभिन्न अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ ।