जनकपुरधाम । महोत्तरीको पिपरा गाउँपालिका–७ दनौली। टिनको छानो, माटोको आँगन र अभावबीच हुर्किएका पवनदेव माझी आज चिकित्सक बन्ने ढोकासम्म आइपुगेका छन्। मधेशको सबैभन्दा पिछडिएको मानिने मुसहर समुदायबाट सरकारी छात्रवृत्तिमा एमबीबीएस पढ्ने अवसर पाउने उनी सम्भवतः पहिलो व्यक्ति हुन्।
२२ वर्षे पवनदेवले चिकित्सा शिक्षा प्रवेश परीक्षामा पूर्ण छात्रवृत्तिमा नाम निकाल्दा गाउँमा खुसी छायो। तर त्यो खुसीसँगै उनको मनमा अर्को चिन्ता पनि छ—छ वर्षको पढाइ कसरी धान्ने?
उनका ६० वर्षीय बुबा शिवनारायण माझी १४ वर्षदेखि कतारमा मजदुरी गरिरहेका छन्। विदेशबाट आउने सीमित आम्दानीले घरखर्च धान्नै कठिन छ।
“बुबाले पसिना बगाएर पठाउनुभएको पैसाले नै म यहाँसम्म आइपुगेको हुँ,” पवनदेव भन्छन्, “अब उहाँ वृद्ध हुनुभयो। घर चलाउने कि मेरो पढाइ—यही दोधार छ।”
परिवारको नाममा पाँच धुरमा बनेको सानो पक्की घर र दुई कठ्ठा जमिन मात्र छ। आमा सिर्जना माझी घरधन्दासँगै अधिया खेती र मजदुरी गर्छिन्। पवनदेव पनि पढाइसँगै कहिलेकाहीँ मजदुरीमा जान्थे।
आर्थिक अभावकै बीच पवनदेवले २०७७ मा एसईई र २०८० मा विज्ञान विषयमा कक्षा १२ उत्तीर्ण गरे। गाउँमा ‘एचए’ नै डाक्टर मानिने परिवेशमा परिवारले उनलाई हेल्थ असिस्टेन्ट बनाउने सोच राखेको थियो। तर पवनदेवको सपना त्यसभन्दा ठूलो थियो—एमबीबीएस।
महँगा कोचिङ जान नसकेपछि उनले युट्युब र स्वअध्ययनलाई नै गुरु बनाए। पहिलो प्रयास असफल भयो। दोस्रो प्रयासमा एमबीबीएसबाहेक अन्य विधामा नाम निस्कियो। काठमाडौं गएर बीडीएस पढ्न थाले पनि मन अडिएन।
अन्ततः ऋण काढेर कोचिङ लिएपछि तेस्रो प्रयासमा—२०८२ सालमा—एमबीबीएस र बीडीएस दुवैमा पूर्ण छात्रवृत्तिसहित नाम निकाल्न सफल भए।
एमबीबीएसमा नाम निस्किनु उपलब्धि थियो। तर भर्नाका लागि चाहिने ७५ हजार रुपैयाँ जुटाउनै अर्को संघर्ष बन्यो। मुसहर समुदायका अगुवा पचु माझीको पहलमा सामाजिक सञ्जालमार्फत सहयोग संकलन गरियो। करिब एक लाख रुपैयाँ जुटेपछि उनी धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा भर्ना हुन सके।
तर समस्या अझै टुंगिएको छैन। आगामी छ वर्षमा होस्टेल, किताब र अन्य खर्च गरी करिब १५ लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने अनुमान छ।
“थोरै–थोरै सहयोग पाए मेरो सपना बाँच्न सक्छ,” पवनदेव भन्छन्, “डाक्टर बनेर आफ्नो समुदायको सेवा गर्ने चाहना छ।”