प्युठान। “सेतो होइन, अब सम्मानको रातो रङ” — यही नारासहित प्युठानका एकल महिलाहरूले ‘रातो अबिर अभियान’ सुरु गरेका छन्। श्रीमान गुमाएर एकल जीवन बिताइरहेकी १५० जना महिलाले सामाजिक कु-संस्कारविरुद्ध आवाज उठाउँदै अभियानको थालनी गरेका हुन्।
सामाजिक विकास डिभिजन कार्यालयको आयोजनामा जुम्रीमा सम्पन्न दुईदिने क्षमता विकास कार्यक्रममार्फत अभियान सुरु गरिएको हो। श्रीमानको मृत्युपछि सेतो वस्त्रमा बाँकी जीवन बिताउनुपर्छ भन्ने मान्यता तोड्दै महिलाहरूले रातो रङको प्रयोगलाई स्वतन्त्रताको अधिकारसँग जोड्दै जनआन्दोलनको रूप दिएका छन्।
कार्यक्रममा सहभागी महिलाहरूले समाजबाट झेलेको अपमान र पीडाका कुराहरू साझा गरे। सवारीसाधन चढ्न खोज्दा साइत बिग्रिन्छ भनेर रोकिएको, सार्वजनिक कार्यक्रममा तिरस्कार भोग्नुपरेको, राजनीतिक पहुँच नपाएकोजस्ता अनुभव उनीहरूले सुनाए।
नौबहिनी गाउँपालिकाकी एक महिलाले वैदेशिक रोजगारीमा श्रीमान गुमाएको पीडा आँसु झार्दै सुनाइन्। “एकल भइयो भनेर रंग, वस्त्र र हाँसोमा पनि बन्देज लाग्ने हो भने यो जीवन किन?” उनले भनिन्। कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रदेश सांसद निमा गिरीले एकल महिलाका मुद्दामा प्रशासनलाई सक्रिय हुन आग्रह गरिन्। सभामुख तुलाराम घर्ती मगरले यो अभियानलाई प्युठानका सबै ६४ वडामा र लुम्बिनी प्रदेशभर फैलाउने प्रतिबद्धता जनाए।
कार्यक्रममा २१ वर्षदेखि ६० वर्षसम्मका महिलाहरूको सहभागिता थियो। आफूजस्तै पीडित महिलाहरू भेट्दा धेरैले राहत महसुस गरेका थिए।