जुम्ला — जुम्लाको तातोपानी गाउँपालिका–४ स्थित गिडिदहमा पहिलोपटक पर्या–पर्यटकीय तथा जलवायु सम्मेलन सम्पन्न भएको छ। जलवायु परिवर्तनले हिमाली पर्यावरण र जनजीवनमा पारेको असरबारे सचेतना बढाउनुका साथै गिडिदहको पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले जेठ २९ देखि ३१ गतेसम्म सम्मेलन आयोजना गरिएको हो।
‘गिडिदह हेर्न जाऔं, अनुभव गरौं र संरक्षण गरौं’ भन्ने नारासहित आयोजित सम्मेलनमा ७४ वर्षीय ज्येष्ठ नागरिकदेखि महिला, बालबालिका, जनप्रतिनिधि, सुरक्षाकर्मी, कर्मचारी र पत्रकारसहित ६४७ जनाको सहभागिता रहेको वडा अध्यक्ष अमर रोकायले बताए। उनका अनुसार २०७९ सालदेखि गिडिदहको प्रचारप्रसार सुरु गरिएपछि ताल क्रमशः पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा चिनिन थालेको हो।
कर्णाली प्रदेशकै तेस्रो गहिरो मानिने गिडिदह समुद्री सतहबाट करिब ३ हजार ४८५ मिटर उचाइमा अवस्थित छ। सम्मेलनमा बोल्दै पूर्व वन, वातावरण तथा भौतिक मन्त्री माधव चौलागाईंले हिमाली क्षेत्रका प्राकृतिक सम्पदा र बहुमूल्य जडीबुटीको संरक्षण राष्ट्रिय प्राथमिकताको विषय भएको बताए।
गाउँपालिका अध्यक्ष नन्दप्रसाद चौलागाईंले गिडिदहलाई पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न स्थानीय सरकार प्रतिबद्ध रहेको जनाउँदै त्यसका लागि सबै निकायको सहकार्य आवश्यक रहेको बताए।
सम्मेलनले गिडिदह तथा आसपासका जलाधार क्षेत्रको संरक्षण, जैविक विविधताको जगेर्ना, वन्यजन्तुको बासस्थान संरक्षण र चरण क्षेत्रको दिगो व्यवस्थापनलगायत विषय समेटिएको १५ बुँदे घोषणापत्र जारी गरेको छ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयका उपप्राध्यापक रामदेवी तचामो शाहको अध्ययनअनुसार गिडिदहको कुल गहिराइ ४२.३ मिटर, लम्बाइ १ हजार ५ सय १० मिटर र क्षेत्रफल २९.११ हेक्टर छ। यस क्षेत्रमा राष्ट्रिय महत्वका १८ प्रजातिका चरा, सात प्रजातिका स्तनधारी जनावर, ७४ प्रजातिका चराचुरुंगी तथा लोपोन्मुख रेडपान्डा (हाब्रे) समेत पाइने अध्ययनले देखाएको छ।