ओमप्रकाश गुप्ता,सिसहनियाँ । दाङ देउखुरीको दोलाई खोलामा बृहत तटबन्दको काम शुरु भएको छ ।
२०७४ सालबाट सुरू भएको दोलाई खोला तटबन्ध यस वर्ष पनि जारी रहेको छ । ८४ करोडको गुरूयोजना अन्तरगत खोलाको दायाबायाँ तटबन्धको लागि यस वर्ष करीव साढे ३४ करोड रुपैयाँको लागतमा काम भइरहेको छ । राप्ती गाउँपालिका ५ को कोहलुवाबाट तटबन्ध शुरु भएर लमही नगरपालिका वडा नम्बर १ डोडही सम्म काम भइरहेको छ । पाँच भागमा विभाजन गरेर काम शुरु हुंदा अहिले समग्र दोलाई खोलाको तटबन्ध काम भइरहदा ठेक्का नम्बर १ देखि ५ नम्बर गरी कार्य विभाजन भएको छ । जसमा खड्का कृष्ष्ण तिरुपाते जेभि र जयबुद्ध निर्माण सेवाले काम गरिरहेका छन् ।
उक्त तटबन्धको नियमन तथा अनुगन गर्ने जिम्मा पाएको जलश्रोत तथा सिंचाई विकास डिभिजन कार्यालय तुलसीपुरले पाएको छ । कार्यालयका सूचना अधिकारी मदनप्रसाद शाहाका अनुसार ठेक्का नम्बर ३ को काम हाल सम्म शुरु नभए पनि अन्य कामको प्रगती ५० प्रतिशत भन्दा माथि रहेको जानकारी दिएका छन् । आपसी विवाद र बजेट अभावको समस्याले विगतमा काम सुस्त गतिमा भएर अहिले सम्म सकिन पर्ने काम जारी राख्नु परेको हो, शाहले भने । यही गतिमा काम भए असार मसान्त सम्म सबै काम सम्पन्न हुने विश्वास उनले व्यक्त गरे । कुल साढे पाँच किलो मिटरको दुरीमा तटबन्ध गर्ने योजनाका साथ काम भइरहेको छ ।
उता राप्ती गाउँपालिकालाई विच भागबाट विभाजन गरेको दोलाई खोला लमही नगरपालिकाको दुइ वटा छुदै राप्ती नदीमा निस्कन्छ । दोलही खोलाको अहिलेको तटबन्धको कामले राप्ती गाउँपालिकाको चार सय हेक्टर उत्पादशिल जग्गा डुवानबाट जोगिने स्थानीय लोकराज सिंढाईले जानकारी दिएका छन् । काम पुरा भयो भने साढे चार हजार हेक्टर जमिन जोगिन्छ,तटबन्ध मजवुद हुने गरी काम हुन आवश्यक छ, यसको लागि हामी स्थानीयले पनि पटक पटक खवरदारी जारी राखेका छौ,उनले भने ।
उता दोलही खोला तटबन्धको क्रममा जग्गा र खोलाको भाग छुट्टाउन समस्या हुने गरेको छ । हालको खोला बगिरहेको स्थानमा व्यक्तिको नाममा पुर्जा छ । तर ऐलानी जग्गा खोलाको भागमा स्थानीयले खेती गरिहेका छन् । स्थानीयले खेती गरेको ठाउँ पनि छोडन मन नगर्ने र खोलाको भागमा लालपुर्जा हुँदा खोला कायम गर्न समस्या भएको कार्यालयका सूचना अधिकारी शाहले जानकारी दिएका छन् । पटक पटक यस विषयमा सहमति गर्दै काम गर्दै गरेका छौ,यसमा स्थानीय सरकारको राम्रो सहयोग पाएका छौ, उनले भने । निर्माण कम्पनीले पनि खोलाकै भाग निकाल्दा काम लम्बिएको निर्माणको जिम्मा पाएको निर्माण कम्पनीले बताउँदै आएका छन् । हामी स्टेमेट अनुसार काम गरिहेका छौ, स्थानीयले बाटो होम पाइपको माग गर्दै समय समयमा अवरोध गर्दा समस्या हुने गरेको छ । सबैको सहयोग भए हामी निर्धारित समय भित्र काम सम्पन्न गछौ, जयबुद्ध निर्माण सेवाका पुरन चौधरीले बताएका छन् । २०६२ सालमा दाङको दोलाई खोलामा आएको बाढीले एक जनाको ज्यान गएको थियोे । त्यस पछि निरन्तर बर्षायाममा दोलाई खोलाको बितण्डा शुरु भयो पटक पटक गरी पाँच जना दोलाई खोलामा आएको बाढीकै कारण ज्यान गएको थियो । भने सयौ घर डुवानमा परेका थिए
। करौडौ मुल्य बराबरको खाद्यान्न लत्ताकपडा बगे उत्तिकै संख्यामा पशु चौपाया पनि बगेका थिए ।