राजेश जीसी,प्यूठान । जिल्लाबाट ५ करोडको कृषि उपज बाहिरिएको छ।सरुमारानी गाउँपालिकाको कृषि शाखाले दिएको जानकारी अनुसार यस गाउँपालिका क्षेत्रबाट मात्रै गत आर्थिक वर्षमा ५ करोड रुपैयाँ बराबरको कृषि उपज बाहिरिएको हो। यह उत्पादित कृषि उपज भारत सम्म पुग्छ । सरुमारानी गाउँपालिका क्षेत्रमा उत्पादन हुने अदुवा, मह, बेसार र दलहन बाली लगायतका विभिन्न कृषि उपजहरू निर्यात भएको शाखाले बताएको छ । अदुवा, मह तथा दलहन बालीका लागि उक्त गाउँपालिका पकेट क्षेत्रका रूपमा चिनिन्छ । पछिल्लो समय सरुमारानी क्षेत्रको मह तथा अदुवाले बजार पाउन थालेपछि यहाँका किसानहरू व्यावसायिक रूपमा मौरीपालन तथा अदुवा खेतीमा लागेको गाउँपालिकामा रहेको ऐरावती बहुउद्देश्यीय कृषि सहकारी संस्थाका व्यवस्थापक रेवती खनालले जानकारी दिए । उनका अनुसार सरुमारानी क्षेत्रको कुल भूभागको २० प्रतिशत जमीनमा अदुवा तथा बेसार खेती हुने गरेको छ । अदुवा खेती सरुमारानीका स्थानीयको जीविकोपार्जनकोे आधार बन्दै गएको छ । गत वर्ष गाउँपालिकाबाट ८५ टन अदुवा निर्यात भएको थियो । यस्तै बेसार ७० टन, गहतको दाल ५ टन र ८ टन सुठो निर्यात भएको थियो । यो वर्ष यस्ता कृषि उपजको निकासी झनै बढ्ने कृषि शाखाले अपेक्षा गरेको छ । उक्त क्षेत्रका स्थानीयहरूले उत्पादित वस्तु सहकारीमार्फत बजारसम्म पुर्‍याउने गरेका छन् । यद्यपि, प्यूठान समेत हेर्ने जिम्मा पाएको कृषि ज्ञान केन्द्र दाङले प्यूठानको कृषि उपजसम्बन्धी तथ्यांक नभएको जानकारी दिएको छ । प्यूठानमा केन्द्रको सम्पर्क कार्यालय नहुँदा जिल्लामा उत्पादन र निकासी पैठारीको तथ्यांक संकलन गर्न समस्या भएको केन्द्रका प्रमुख कृष्णबहादुर बस्नेतले बताए । ‘केन्द्रमा कर्मचारी तथा भौतिक पूर्वाधार नहुँदा प्यूठानमा सम्पर्क कार्यालय स्थापना गर्न सकेका छैनौं,’ उनले भने । कृषिको व्यवसायीकरणसँगै उत्पादनमा पनि वृद्धि भएको र त्यसलाई बाहिरी जिल्ला तथा भारतीय बजारमा समेत बिक्री गरेर यहाँका किसानले उल्लेखित रकम भित्र्याउन सफल भएका हुन्।