काठमाडौं — बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले आगामी डिसेम्बरमा स्वदेश फर्किने घोषणा गरेकी छन्। भारतको नयाँदिल्लीबाट बुधबार आयोजित पहिलो भर्चुअल पत्रकार सम्मेलनमा उनले गिरफ्तारी, कारावास वा ज्यानको जोखिम बेहोर्न तयार रहेको बताएकी हुन्।
गत वर्षको आन्दोलनपछि सत्ता गुमाएर भारतमा बस्दै आएकी हसिनाले देश र जनताबाट टाढा बस्न नसक्ने बताइन्। ‘मेरो देश कठिन अवस्थामा छ। जनताले दुःख पाइरहेका बेला म विदेशमा बसिरहन सक्दिनँ,’ उनले भनिन्।
स्वदेश फर्किएपछि पक्राउ पर्न, जेल जान वा राजनीतिक उद्देश्यले मुद्दा खेप्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने स्वीकार गर्दै उनले त्यसबाट आफू नडराउने स्पष्ट पारिन्। ‘उनीहरूले मलाई जेल हाल्न सक्छन्, मार्न सक्छन् वा झुटा मुद्दा लगाउन सक्छन्। तर त्यसले जनताप्रतिको मेरो जिम्मेवारी परिवर्तन गर्दैन,’ उनको भनाइ थियो।
हसिनाले आफ्नो राजनीतिक जीवनका कठिन अनुभव स्मरण गर्दै सन् १९७१ मा आमासँगै बन्दी बनेको, छोरा साजिब वाजेद जोय जेलमै जन्मिएको र सन् १९७५ मा परिवारका अधिकांश सदस्य गुमाएको उल्लेख गरिन्। ती अनुभवले नै आफूलाई अहिलेको निर्णयमा दृढ बनाएको उनको भनाइ थियो।
उनले अवामी लिगमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन, पक्राउ परेका नेताहरूलाई रिहा गर्न तथा पार्टीका सदस्यविरुद्धका मुद्दा फिर्ता लिन सरकारसँग मागसमेत गरिन्।
यसबीच भारत सरकारले उक्त पत्रकार सम्मेलनसँग आफ्नो कुनै सम्बन्ध नरहेको जनाएको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयले सम्मेलनमा व्यक्त विचारहरू भारत सरकारको आधिकारिक धारणा नभएको स्पष्ट पारेको छ। भारतले शेख हसिनालाई शरण दिए पनि आफ्नो भूमिबाट अर्को सार्वभौम राष्ट्रविरुद्ध राजनीतिक गतिविधि गर्न नदिने नीति रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
यता, ढाकाले भने भारतबाट हसिनालाई राजनीतिक अभिव्यक्ति दिन अनुमति दिइएको विषयमा असन्तुष्टि जनाएको छ। कूटनीतिक वृत्तमा यस घटनाले भारत–बंगलादेश सम्बन्धमा थप तनाव उत्पन्न हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।
सन् २०२४ को जनआन्दोलनपछि हसिनाको सरकार पतन भएको थियो। त्यसपछि मुहम्मद युनुस को नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भएको थियो।
फेब्रुअरी २०२६ को संसदीय निर्वाचनमा बंगलादेश नेसनालिस्ट पार्टी (बीएनपी) विजयी भएको थियो भने अवामी लिगलाई निर्वाचनमा सहभागी हुन प्रतिबन्ध लगाइएको थियो। हालको सरकारले हसिनाले लगाउँदै आएका राजनीतिक प्रतिशोधका आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।
यसैबीच भारतले आगामी सेप्टेम्बरमा हुने ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको आउटरीच सत्रमा बंगलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमान लाई बिमस्टेक अध्यक्षको हैसियतमा निमन्त्रणा गरिएको पुष्टि गरेको छ।