गुल्मी। विश्व दूध दिवसको अवसरमा गुल्मीमा दुग्ध कृषक, संकलक, डेरी व्यवसायी तथा सरोकारवालाको सहभागितामा कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ।
भेटेनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र गुल्मीको आयोजना तथा नेपाल डेरी एशोसिएसन जिल्ला कार्य समिति गुल्मीको सह–आयोजनामा भएको कार्यक्रममा जिल्लाको दुग्ध उत्पादन, चुनौती र सम्भावनाबारे छलफल गरिएको थियो।
कार्यक्रममा केन्द्रका प्रमुख हुमाकान्त पाण्डेले पशुको संख्या घट्दै गए पनि नश्ल सुधार र विभिन्न खोप कार्यक्रमका कारण जिल्लामा दूध उत्पादन निरन्तर बढिरहेको बताए। उनका अनुसार गुल्मीमा वार्षिक करिब २२ हजार मेट्रिक टन दूध उत्पादन हुने गरेको छ। उत्पादित दूधमध्ये ३५ प्रतिशत बजारमा बिक्री हुने र २० प्रतिशत डेरी उद्योगमार्फत खपत हुने गरेको उनले जानकारी दिए। उनले जिल्लाबाट दैनिक करिब १ हजार ५ सय लिटर दूध बराबरका दुग्धजन्य पदार्थ बाहिरिने गरेको तथा दूध उत्पादन हरेक वर्ष करिब ४ प्रतिशतका दरले बढिरहेको बताए। पछिल्लो समय करिब २० प्रतिशत कृषक दुग्ध व्यवसायबाट बाहिरिए पनि उत्पादकत्व भने बढ्दै गएको उनको भनाइ थियो। गुल्मी दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भर भइसकेको पनि उनले दाबी गरे।
दूध उत्पादक कृषक साबित्रा भण्डारीले गाईका बाच्छा–बाच्छी तथा अनुत्पादक पशुको व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको बताइन्। यसले दुग्ध व्यवसायप्रति किसानको आकर्षण घटाएको उनको भनाइ थियो।
नेपाल डेरी एशोसिएसन गुल्मीका अध्यक्ष रबिलाल पन्थले उत्पादनसँगै बजार व्यवस्थापन र दुग्ध उद्योगको सुदृढीकरणमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। कार्यक्रममा सहभागीहरूले दूधको खपत बढाउन थप पहल आवश्यक रहेको बताएका थिए।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हरिप्रसाद गैरेले उत्पादनमुखी कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिँदै कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रको विकासमार्फत आर्थिक समृद्धि हासिल गर्न सकिने बताए।
विश्व दूध दिवसको अवसरमा उपल्लो तम्घास माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत फरक क्षमता भएका विद्यार्थीलाई दुग्धजन्य परिकार वितरण गरिएको थियो। कार्यक्रममा दुग्ध क्षेत्रको दिगो विकास, किसान संरक्षण, उत्पादन वृद्धि र बजारीकरणका विषयमा समेत छलफल गरिएको आयोजकले जनाएको छ।