बिर्तामोड । वर्षौंदेखि बर्खामा हिलो र हिउँदमा धुलो सहँदै आएका बिर्तामोडस्थित हर्कलाल मार्गका बासिन्दाले बल्ल राहत महसुस गरेका छन्। मुक्तिचोक–भद्रपुर सडकको वैकल्पिक मार्गका रूपमा रहेको यो सडक कालोपत्रे भएपछि स्थानीयको दैनिकी सहज बनेको छ भने क्षेत्रको स्वरूपसमेत फेरिएको छ।
बिहानदेखि बेलुकासम्म उड्ने धुलोले घरभित्रका ओछ्यान, सिरक र सामान पुरिने अवस्थाबाट हैरान बनेका स्थानीय अहिलेको अवस्थालाई ‘स्वर्गजस्तै’ भनी वर्णन गर्छन्। बीएण्डसी हस्पिटल पूर्व देउराली होटलदेखि दक्षिण भद्रपुर सडक जोड्ने हर्कलाल मार्गको निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ।
संघीय सरकारको ८ करोड ७२ लाख रुपैयाँ लागतमा ड्रेनसहित ४.१ किलोमिटर सडक कालोपत्रे भइसकेको छ। अब करिब २०० मिटर सडक मात्र बाँकी रहेको र त्यसका लागि कोशी प्रदेश सरकारले १ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरी काम अघि बढाइसकेको जनाइएको छ। ४० फिट चौडा सडक बनेपछि ठूला सवारीसाधन र दक्षिणी क्षेत्रतर्फ जाने यात्रुहरूका लागि यो मार्ग सहज विकल्प बनेको छ।
स्थानीय व्यवसायी गमबहादुर मगरका अनुसार पहिले दिनभर धुलोमा पुरिएर बस्नुपर्थ्यो। ‘राति सुत्ने ओछ्यानसम्म धुलो पुग्थ्यो,’ उनी भन्छन्, ‘अहिले कालोपत्रे भएपछि घर अगाडि बस्न र हिँडडुल गर्न समस्या छैन। बाटो यस्तो राम्रो बन्ला भन्ने सोचेकै थिएनौँ।’
धुलोकै कारण धेरै स्थानीयमा स्वास्थ्य समस्या देखिएको अर्का व्यवसायी तेजप्रसाद उप्रेती बताउँछन्। ‘ती दिन सम्झिँदा अहिले पनि कहाली लाग्छ,’ उनले भने, ‘धेरै वर्षपछि बल्ल ढुक्क हुन पाइयो। बाँकी रहेको काम पनि छिट्टै सकिनुपर्छ।’
किराना व्यवसायी हेमप्रसाद नेपालले धुलोका कारण सामान जोगाउन दिनभर पानी छर्कनु पर्ने अवस्था रहेको स्मरण गरे। ‘अहिले भने ढुक्कले व्यापार गर्न पाइएको छ,’ उनी भन्छन्।
यातायातकर्मीहरू पनि सडक बनेपछि खुसी देखिन्छन्। अटो चालक लीला अधिकारी भन्छन्, ‘पहिले धुलो र खाल्डाले गर्दा यहाँ आउनै मन लाग्दैनथ्यो, अहिले सजिलै यात्रु बोकेर आउन सकिन्छ।’ ठेला चालक हासिम मोहम्मत समिमका अनुसार बाटो चिल्लो भएपछि सामान ओसार्न धेरै सजिलो भएको छ।
तीन दशकको प्रतीक्षा
हर्कलाल मार्गको इतिहास वि.सं. २०४८ सालदेखि जोडिएको छ। ९० वर्षीय जीवनाथ तिम्सिनाका अनुसार सुरुमा डोरी तानेर बाटो नाप्दा उनी आफैं सहभागी थिए। ‘पहिले महाविजोग थियो,’ उनी भन्छन्, ‘अघिल्लो निर्वाचनमा देवराज घिमिरेलाई बाटो बनाउने सर्तमा जिताएका थियौँ, अहिले प्रतिबद्धता पूरा भयो।’
स्थानीय अगुवा राजेन्द्र संग्रौलाका अनुसार प्रतिनिधिसभाका निवर्तमान सभामुख देवराज घिमिरेको विशेष पहलले सडक निर्माण सम्भव भएको हो। ‘यो सडक बन्नुमा उहाँको भूमिका ठूलो छ,’ उनले भने। अर्का अगुवा टेकनाथ नेपालले स्थानीय प्रतिनिधिले चासो लिँदा विकास देखिने उदाहरणका रूपमा हर्कलाल मार्गलाई उल्लेख गरे।
स्थानीय प्रमिला चौधरी, फर्निचर व्यवसायी नारायण राई र रीता तिम्सिनालगायतले सडक बनेपछि व्यापारिक गतिविधि बढेको र बालबालिकालाई विद्यालय लैजान सजिलो भएको बताए। उनीहरूले बाँकी रहेको २०० मिटर सडक पनि चाँडै सम्पन्न गर्न सरोकारवालासँग माग गरेका छन्।
झण्डै तीन दशकपछि आधुनिक स्वरूप पाएको हर्कलाल मार्गले बिर्तामोडको सहरी विस्तार र स्थानीय जीवनस्तरमा सकारात्मक प्रभाव पारेको स्थानीयको भनाइ छ।