प्युठान । अहिले पनि देशका कतिपय ठाउँमा दलितहरुलाई अछुत भन्दै मन्दिर दर्शनमा रोक लगाईन्छ । पानी र खानेकुरा छोएको निहुँमा हुने कुटपिट र दुव्र्यवहारका नमिठा समाचार आईरहन्छन ।
तर प्यूठानको ऐरावती गाउँपालिका–३, जावुनेस्थित आलमदेवी कोटमा भने ७ दशक देखि दलित मुख्य पुजारी र गैर दलित सहायक पुजारी रहदै आएका छन् ।
यहा अन्य जातजातिका मानिसहरू आस्थापूर्वक पूजाआजाका लागि जाने गरेका छन्। दर्शनार्थीहरुले दलित पुजारीले दिएको फुल, प्रसाद र टीका खुसीले ग्रहण गर्छन। आशीर्वाद लिन्छन् ।दलित र गैरदलित पुजारी मिलेर पुजाको विधि पुर्याउँछन। जहाँ कुनै जातीय भेदभाव र छुवाछूत छैन ।
मन्दिरका मुख्य पुजारी रहेका रबिन सुनारले दलित भनेर आफुलाई आजसम्म कसैले पनि नराम्रो व्यवहार नगरेको बताउनुभयो । उहाले भन्नुभयो,‘ मलाई सबैले पुजारी भनेर सम्मान गर्नुभएको छ’ सबैले मेरै हातबाट टीका–प्रसादी ग्रहण गर्नुहुन्छ ।’
यो मन्दिरमा दशैंको प्रत्येक कोजाग्रत पूर्णीमाको दिन ठुलो मेला लाग्ने गर्दछ । यस मन्दिरमा २०१७ साल देखि नियमित दलित मुख्य पुजारी भएर पुजा गर्दै आएको पुजा व्यवस्थापन समितिका सल्लाहकार लिलामणी सुनारले जानकारी दिनुभयो ।
उहाका अनुसार यहाँ कोजाग्रत पूर्णीमाको दिन बिहानै देखि होम गरी पुजाआजा गरिन्छ। दिउसो परेवा उडाउनुका साथै बोका, राँगाको बलि दिने गरिन्छ। यसरी आलमदेवीको पुजा गरेर देवीलाई खुशी पारेपछि तरबार(सराय) नाच्ने चलन रहेको सुनारले बताउनुभयो ।
यो कोटमा पहिलेदेखी नै कामीहरूले देवता निकाल्ने र राख्ने चलन छ। दसैंमा सराय खेल्ने तथा चवर (चौरी गाईको पुच्छर) नचाउने गर्दछन ।
२०१७ सालभन्दा अगाडि तुलबहादुर कामी पुजारी रहेको देखिन्छ । त्यस यता डोरबहादुर कामी पुजारी थिए। २०७७ सालमा उनको निधनपछि छोरा रबिन सुनारले मुख्य पुजारीको काम गर्दै आएका छन। कामी मुख्य पुजारी भए पनि बाहुन र मगर जातीबाट सहायक पुजारी छन् । हाल सालिकराम शर्मा र डम्बरबहादुर घर्ती मगर सहायक पुजारी छन् । पहिले त्यो कोटमा कुन जातिले राज्य गर्दथे भन्ने एकिन जानकारी छैन ।
प्युठानका ३८ ओटा कोटमध्ये कामी अर्थात् दलित समुदायको पुजारी भएको यो मात्र एउटा कोट हो ।
ऐरावती -३ का वडाअध्यक्ष पदम जिसीले गाउँका सबैले दलित पुजारीलाई माया र सम्मान गर्ने गरेको बताउनुभयो। उहाले भन्नुभयो,‘ यो धार्मिक सहिष्णुताको नमूना मन्दिर हो, यहाँ दलित र गैर दलितबीच कुनै पनि विभेद हुँदैन ।’
आलमदेवी मन्दिरको दर्शन गरेमा मनोकामना पूर्ण हुने जनविश्वास छ। जिल्लाका विभिन्न ठाउँबाट यो मदिर दर्शन गर्न आउने गर्दछन्। गोरखापत्र दैनिकमा समाचार छ।