– बिजय बिश्वकर्मा
१) २०५६ को चुनावमा एमालेबाट फुटेको मालेले शुन्य सिट जितेको थियो । अब२०८० को अन्त्यमा चुनाव हुनेछ । त्यतिबेला सम्म माधवको समाजबादीले केन्द्र र प्रदेश सरकारमा रहेर सत्ताको प्रयोग सहित चुनाव तयारी गर्न समय प्रसस्त पाउनेछ ।
२) राजनीतिक सस्कृतिको परिवर्तन
बिगतमा काङ्ग्रेस र कम्युनिस्ट बिच पानी बाराबारको स्थिति थियो । एक अर्का बिच राजनितिक टकराव थियो। एकले अर्कालाई खुईलाउन लाग्थे। हुन त अहिले पनि यहि छ। कार्यकर्ताहरु पनि भौतिक आक्रमणमा उत्रन्थे । तत्कालीन नेकपा मालेलाइ देशभर काङ्ग्रेस र एमाले दुबैको थिचोमिचो र दमन भएकोले मालेका उम्मेदवार पराजित भएका थिए । अहिले राजनीतिक सस्कृतिमा परिवर्तन आएको छ । समय फेरिएको छ।
३) चुनाव प्रणाली
तत्कालीन मालेले करिब ६% मत ल्याएपनी प्रतिनिधिसभामा शुन्य प्रतिनिधित्व थियो । जवकी २% मत पनि नल्याउने जनमोर्चा र नेमकिपाको प्रतिनिधित्व थियो । अहिलेको मिश्रित चुनाव प्रणालीले गर्दा नेकपा एकिकृत समाजबादीको प्रतिनिधित्व अनिवार्य हुनेछ ।
४) गठबन्धन सस्कृतिको सुरुवात
एक अर्कालाइ भौतिक आक्रमण गर्न समेत तयार हुने काङ्ग्रेस कम्युनिस्ट बिच आपसी सहकार्य हुने गरेको छ । माधव कुमार नेपाल र पुष्पकमल दाहल (प्रचण्ड) कै सहयोगमा काङ्ग्रेस सभापती शेर बहादुर देउवा प्रधानमन्त्री छन । प्रधानमन्त्री कै सहयोगमा माधवले पार्टी फुटालेका छन । अर्थात देउवाल्व पार्टी फुटाउने अध्यादेश ल्याईदिएर माधबलाई गुण लगाएका छन। एमाले अध्यक्ष केपि शर्मा ओली अर्थात खडग ओलिको एमालेलाई परास्त गर्न आगामी चुनावमा सरकारमा सहभागी भएका दलबिच सहकार्य भैरहने कुरामा अब शंका मान्नु पर्दैन ।
५) बलियो विपक्षीलाई हराउन कमजोरलाई जिताउने चलनको सुरुवात
यो चलनको सुरुवात खडग ओलिले गरिसकेका छन । २०७४ को चुनावमा बिमलेन्द्र निधिलाइ हराउन राजेन्द्र महतोलाइ समर्थन, कृष्ण सिटौलालाइ हराउन राप्रपाका राजेन्द्र लिङ्गदेनलाई एमालेको भोट खन्याएर जिताइएको थियो । माधव समुहबाट ओलि समुहमा गएकाहरु र ओलि समुहकै जिम्मेवार नेतालाई हराउनको लागि काङ्ग्रेस, माओवादी, समाजबादी, उपेन्द्र यादब, बाबुराम भट्टराईको जनता समाजबादी बिच बलियो गठबन्धन हुने निश्चित छ ।
सोलोडोलो रुपमा लोकप्रिय मत तर्फ एमाले र समाजबादीको मतान्तर अत्यन्तै धेरै भएतापनी प्रत्यक्ष तर्फ एमालेका उम्मेदवार हराउन समाजबादिकै मत काफी हुने देखिन्छ । समाजबादीको मत संगै माओवादी, काङ्ग्रेस मिल्दा प्रत्यक्ष तर्फ एमालेलाई अत्यन्तै गाह्रो पनि देखिन्छ । समाजबादीका उम्मेदवारले आफ्नो जनाधार भएका स्थानमा गठबन्धनको सहयोगमा सजिलोसँग जित्नेछन । कम्युनिस्ट नामधारि पार्टीहरुमा प्रत्यक्ष र समानुपातिक सहित खडग ओलिकै पार्टी पहिलो हुने सम्भावना देखिए पनि प्रत्यक्ष तर्फ माधव नेपालको समाजबादी पार्टीले धेरै सिट जित्नेछ । २०५६ को माले हैन २०८० मा हुने चुनावमा नेकपा एकीकृत समाजबादिले प्रतिनिधिसभामा शानदार उपस्थिति जनाउनेछ । – लेखकको निजी बिचार।