कपिलवस्तु । मायादेवी गाउँपालिका वडा नं. १ का बिजय शुक्ला आप्ःनो पढाई खेती कै भरमा गर्दै आएका छन । उनले धान खेती तथा गहुँ खेतीको उत्पादन बेचेर आफनो पढाईको खर्च जुटाउछन । मायादेवी गाउँपालिका कृषि सेवा शाखा अन्तरगत ५० प्रतिशत अनुदानमा २ बोरा गहुँको बिउ ल्याए । ८० किलो गहुँको बिउ ४ बिघा कच्चे खेतमा लगाए । लगाएको १० दिन भन्द बढी भयो । तर गहुँ उम्रेन । गहुँको बिउ नउम्रे पछि उनी अहिले आउने दिनमा स्कुलको शुल्क कसरी तिर्ने चिन्तामा रहेका छन । उनले भने मायादेवी गाउँपालिकाको कृषि शाखाको कार्मचारी र बिउ ल्याएको कम्पनीवालाको लपारवाही र गैर जिम्मेवार पुर्ण कामले म जस्तै कति किसान मर्कामा परेका छन ? हामी कहाँ जाने के गर्ने ? स्कुलको शुल्क कसरी तिर्ने होला भन्ने उनी चिन्तामा रहेका छन ।
यता मायादेवी गाउँपालिका वडा नं. ८ का वडा अध्यक्ष कृष्णनारायाण तिवारीले मेरो वडाका ४ जना किसानहरुको पनि बिउ उमे्रको छैन । उनीहरुले हामीलाई वडा कार्यालयमा नै आएर सोध्दै छन । म वडा अध्यक्ष भएर के भन्ने म संग नै प्रश्नको उत्तर छैन । मायादेवी गाउँपालिका कृषि शाखा अन्तरगत वितरण भएको बिउ ३० प्रतिशत मत्रै उम्रेको रहेको छ । यस्तो गैर जिम्मेवार कामको लागि हामी कृषि शाखाका सम्बन्धीत कर्मचारी तथा बिउ दिने कम्पनीलाई वडा देखि कार्यवाहीको माग गर्दछु । र कार्यपालिका बैठकमा पनि यो कुरा उठाउने तिवारीले बताउनु भएको छ । उहाँले भन्नु भयो कार्यवाहीको लागि सम्बन्धीत निकाय संग अग्रह गर्ने छौ । यस्ता कम्पनीले गर्दा कृषि पेशा गरेर बसेका किसानलाई दुखमा अझै दुख थप्ने कार्य भएको छ ।
यता मायादेवी गाउँपालिका उपाध्यक्ष गिता तिवारीले आप्ःनो २० बिघा कच्चे खेतमा १० बोरा अनुदान कै बिउ लगाउनु भयो । तर त्यो उम्रेन । अब उनी आफै के गर्ने भन्ने विषयमा सोच्ना बाध्य भएकी छन । आप्ःना किसानलाई ५० प्रतिशत अनुदानमा गहुँको विउ वितरण गर्ने योजना अनुसार ल्याएर आफु पनि त्यहीबाट लगाएको बताईन । अब अरु किसानको समस्य जस्तै आफु पनि त्यही समस्यमा गुजरी रहेको बताएकी छिन । यता गाउँपालिकाको कृषि शाखाले प्रत्येक कृषकलाई १ बोरा मात्रै उपल्बध गराएको बताए पनि उपाध्यक्षले १० बोरा कसरी पाउनु भयो । यस प्रश्नको जवाफमा कर्मचारीले भने हामी नागरीकता हेरेर दिएको उहाँले खै कसरी कस्को नागरीकताबाट १० बोरा लिएर जनु भयो हामीलाई थहाँ भएन । उपाध्यक्ष तिवारीका छोरा संजयले २० बिघाको लागि आप्ःनै परिवार तथा अरुको नगरकिताले बिउ ल्याएको बताएका छन । २० बिघाको लागि १० बोरा गहुँको बिउ विभिन्न व्यक्तिको नागरीकताबाट ल्याएको बताएका छन । तर उनले लगाएको गहुँ नउम्रे पछि तनाबमा छन । उनको खेतमा २० प्रतिशत मात्रै उम्रेको बताएका छन । संजयले भने हिन्दु धर्म अनुसार फेरी आर्को त्यसमा लगाउना नहुने भएकोले झन मर्कामा परेको बताए । उनका भाईहरुको पढाई शुल्क पनि कृषि बाटै तिर्ने गरेको बताएका छन ।
भृकुटी जातको गहुँमा मत्रै कमी देखिएको छ । गाउँपालिका कृषि शाखा प्रमुख रामविलास मुराउले बताएका छन । उनले भने किसानको कारणले पनि समस्य आएको छ । किसानहरुले कम चिस्यान तथा बढी चिस्यानमा लगाएर पनि नउमे्रेको हुना सक्ने बताएका छन । मुस्कान सिड्स कम्पनीले मायादेवी गाउँपालिकाको कृषि शाखालाई ७ लाख ४० हजारको गहुँको बिउ दिएको थियो । गाउँपालिकाले ३ लाख ७० हजार र किसानहरुबाट ३ लाख ७० हजारको लागतमा खरिद गरिएको थियो । कम्पनीले दिएको बिउ नउमे्रे पछि किसान अन्योलमा परेका छन । कुल २ सय ८५ बोर खरीद गरिको थियो । गाउँपालिकाले खरीद गरेको २८५ बोरामा भृकुटी, स्र्वागद्धारी, डब्लु.के.१२०४, तिलोत्तमा, धौलागिरी र अदित्य जातका गहुँको बिउहरु रहेको थियो । सबै जातका गहुँ मुस्कान सिड्स कम्पनी देखि खरिद गरिएको छ । तर कृषि शाखा प्रमुख मुराउका अनुसार सबै कुरा मुस्कान सिड्स कम्पनीका प्रमुख बृजविहारी चौधरी संग भए पनि १०५ बोरा उन्नत बीउ विजन एग्रोभेट शिवराज २ विरपुरबाट ल्याएको बताएका छन । यता कम्पनी संचालक बृजविहरी चौधरी चिस्यान नभएकोले बिउ नउम्रेको बताउदै आएक छन ।