माधव बेल्वासे,कपिलवस्तु (चन्द्रौटा)।कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका ३ का तुलसीराम सापकोटाले १५ कट्ठामा गरिमा जातको धान असार महिना रोपे । विगतको वर्षमा राम्रो उत्पादन भएको धान यस वर्ष पनि राम्रो नै हुने अपेक्षा सहित खेतमा मल,पानी लगाए । रोप्दा नै ट्याक्टरको खर्च ,रोप्न ज्याला दिएर धान खेती गरेका सापकोटा अहिले चिन्तित छन । गत वर्षहरुमा सोहि खेतले वर्ष भरी खाना पुगेर बेच्ने समेत गरेका सापकोटा अहिले धान पाक्ने बेला सम्म धानले बाला नलगाउदा निरास बनेका हुन ।“खेतमा धान होला भनेर लागनी लगाएर खेत रोपियो अहिले बालै लागेको छैन”– सापकोटाले भने । प्रतिकिलो ३ सय ५० को दरले ५ किलो धानको विउ किनेको उनको भनाई छ । अरु कुनै धान नरोपेको भन्दै उनि पछुताएका छन । “धानको गाजा पनि राम्रो छ तर पसाउने छाटकाट छैन छिमेकिहरुले धान काटेर भ्याइसके” उनले भने ।सापकोटा मात्र होईन उम वहादुर खड्काको ८ कट्ठा खेतमा लगाएको गरिमा धान पसाउन सकेको छैन । सवैलाई दशै आयो तर वर्ष भरी खान पुग्ने धानै नफलेकोले यस पटकको दशै निराशमा वितेको दुखेसो पोखे । गरिमा नाम लेखेको पलाष्टिमा रहेको उक्त विउ गरिमा नभएको कृषकहरुको आंशका छ । गरिमा धान फरक हुन्छ, यो धान को विउ अरु नै हुनुपर्छ–खड्काले भने । कपिलवस्तुको शिवगढी कृषि सहकारीले प्रत्येक वर्ष उक्त विउ विक्रि गर्ने गर्दछ । यस वर्ष सोहि सहकारी वाट अन्य सहकारीले पनि खरिद गरेर विक्रि गरेका थिए । कपिलवस्तुको वाणगंगाका किसानहरुको पनि यहि जातको धान नपसाएको भन्दै किसानले क्षतीपुर्ती पाउनुपर्ने भन्दै नगरपालिकामा डेलिकेशन समेत गएका थिए । जिल्लाका अधिकाश खेतमा लगाइएको ‘हाइब्रिड’ गरिमा जातको धानको बाला लगाउन नसकेपछि कृषक चिन्तित बनेका हुन । उक्त धान १ सय ३५ दिनमा पाक्नुपर्ने भएपनि हाल सम्म धान नपसाउदा किसानहरु चिन्तित भएका छन । सरकाले सुचिकृत गरेका धानमा लापरवाही भएको भन्दै कृषकहरु आकेशित समेत छन । उन्नत जातको धान भन्दै लगाएको धान समयमा नपसाउदा किसानहरुमा पर्न गएको क्षती राज्यले वेहोर्नुपर्ने वा विउ उत्पादन कम्पनीले जिम्मा लिनुपर्ने शिवराज कृषि सहकारी सस्थाका अध्यक्ष केयर सिह अदैको भनाई छ । धान नपसाएको भन्दै चर्चा चलेपनि कृषि ज्ञान केन्द्र भने अनविज्ञ छ । जिल्लामा कति क्षेत्रमा यो धान रोपेको भन्ने विषयमा समते जानकार छैन । धान नपसाएर भन्ने कुनै पनि गुनासो नआएको कृषि ज्ञान केन्द्र कपिलवस्तुका प्रमख राम गोविन्द आर्यले वताए ।विसं २०७२ मा नेपालमा सूचीकृत गरिमा जातको धान भारतीय उत्पादन हो । यसको जातीय गुणअनुसार ९० देखि ९५ दिनभित्र ५० प्रतिशत फूल खेली सक्नुपर्छ । चितवन, नवलपरासीमा , बाँके दाङ र कपिलवस्तुमा उक्त धानको विउ बिक्री भएको छ ।