काठमाडौं — कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री सोविता गौतमले मातृभाषामा सूचना र सञ्चारको पहुँच सुनिश्चित गर्न सके लोकतन्त्रलाई थप समावेशी र सुदृढ बनाउन सकिने बताएकी छन्।
तेस्रो अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा पत्रकारिता सम्मेलन–२०२६ को उद्घाटन समारोहमा बोल्दै मन्त्री गौतमले नेपालको पहिचान भूगोल वा दस्तावेजमा मात्र सीमित नभएको बताइन्। परम्परा, संस्कृति र पुस्तौँदेखि बोलिँदै आएका मातृभाषा पनि नेपालको पहिचानका आधार भएको उनको भनाइ थियो।
नेपाल बहुभाषिक तथा बहुसांस्कृतिक मुलुक भएकाले भाषिक विविधताको सम्मान र संरक्षण राज्य तथा समाज दुवैको साझा दायित्व भएको उनले बताइन्।
‘कुनै पनि समाजमा लोकतन्त्र त्यतिबेला मात्र बलियो हुन्छ, जतिबेला नागरिकले आफ्नै मातृभाषामा आफूलाई सुसूचित हुने अवसर पाउँछन्,’ उनले भनिन्, ‘नागरिक र राज्यबीचको सूचना तथा बुझाइको दूरी कम गर्ने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी पत्रकारको पनि हो।’
मन्त्री गौतमले मातृभाषामा पत्रकारिता गर्नु भाषाको संरक्षणमा मात्र सीमित नभई समुदायलाई राज्यका गतिविधि, नीति तथा निर्णयबारे आफ्नै भाषामा जानकारी प्राप्त गर्ने अवसर दिनु पनि भएको बताइन्।
‘मिथिला क्षेत्रमा बस्ने, भोटमा भेडा चराइरहेकी आमाले पनि राज्यले के गरिरहेको छ भन्ने कुरा थाहा पाउने अधिकार राख्छिन्,’ उनले भनिन्।
कतिपय भाषा संग्रहालयमा सुरक्षित राखेर मात्र संरक्षण नहुने भन्दै उनले भाषालाई जीवित राख्न दैनिक जीवन, सञ्चार र सार्वजनिक संवादमा प्रयोग बढाउनुपर्नेमा जोड दिइन्। मातृभाषामा नियमित समाचार, सूचना र विचार प्रवाह हुन सके भाषाको पुस्तान्तरणसँगै यसको प्रयोगलाई पनि निरन्तरता दिन सकिने उनले बताइन्।
मातृभाषामा पत्रकारिता गरिरहेका सञ्चारकर्मीलाई आवश्यक सहयोग र सहजीकरण गर्न सरकार सकारात्मक रहेको बताउँदै मन्त्री गौतमले राज्यका तर्फबाट गर्नुपर्ने काम गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरिन्।
विभिन्न देशका पत्रकार सहभागी सम्मेलनले मातृभाषा पत्रकारिताका क्षेत्रमा भएका अभ्यास र अनुभव आदानप्रदान गर्ने अवसर प्रदान गर्ने भन्दै उनले यसबाट नेपालमा मातृभाषा पत्रकारितालाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिन्।