काठमाडौं। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले मानव–हात्ती द्वन्द्व न्यूनीकरणका लागि समस्या सिर्जना गर्दै आएको ‘ध्रुवे’ हात्तीमा रेडियो कलर जडान गरेको छ। यसबाट हात्तीको गतिविधि र अवस्थिति नियमित रूपमा निगरानी गर्न सकिने भएकाले बस्ती पस्नुअघि नै स्थानीयलाई सचेत गराउन सहज हुने निकुञ्जले जनाएको छ।
असार २० गते राति भरतपुर महानगरपालिका–२३ बेलहटाकी २५ वर्षीया आशिका बोटे र उनका चार वर्षीय छोरा भरत बोटेको ध्रुवे हात्तीको आक्रमणमा मृत्यु भएपछि निकुञ्जले खोजी तथा निगरानी अभियान तीव्र बनाएको थियो। राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, नेपाली सेना, स्थानीय तह तथा अन्य सरोकारवालासँगको समन्वयमा सञ्चालन गरिएको अभियानका क्रममा साउन ३१ गते साँझ निकुञ्जभित्रको सुखीभार पोस्ट नजिक ध्रुवे हात्ती फेला परेपछि विशेषज्ञ टोलीले रेडियो कलर जडान गरेको हो।
कृषि, वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरीले घटनापछि पीडित परिवारसँग भेट गर्दै मानव–हात्ती द्वन्द्वको दीर्घकालीन समाधानका लागि प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएकी थिइन्। सोही निर्देशनअनुसार आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइएको जनाइएको छ।
निकुञ्जका अनुसार रेडियो कलरमार्फत हात्तीको जीपीएस अवस्थिति छोटो–छोटो अन्तरालमा प्राप्त हुनेछ। यसले हात्तीको गतिविधि निरन्तर निगरानी गर्न, जोखिम क्षेत्र पहिचान गर्न र बस्तीमा प्रवेश गर्नुअघि नै स्थानीयलाई सूचना दिन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
निकुञ्जले रेडियो कलरको माध्यमबाट ध्रुवे हात्तीको नियमित निगरानी गर्दै मानव–हात्ती द्वन्द्व न्यूनीकरणका थप व्यवस्थापनका कामलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ।