घोराही। जलवायु परिवर्तनका असर र त्यसबाट बच्ने उपायबारे आइतबार घोराहीमा कुसुन्डा समुदायसँग विशेष छलफल भएको छ। राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति महिला महासंघको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा समुदायका आवश्यकता र समाधानबारे सरोकारवालाबीच संवाद भयो। कार्यक्रममा घोराही उपमहानगरपालिकाकी उपप्रमुख हुमाकुमारी डिसीले कुसुन्डा समुदायका बालबालिका र युवायुवतीमा रहेको क्षमता र कलालाई उजागर गर्न स्थानीय सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताइन्। “जग्गा जमिन नभएकालाई समेत अवसर दिनुपर्छ,” उपप्रमुख डिसीले भनिन्। वडासदस्य दीपा नेपालीले पछाडि परेका वर्गका लागि लक्षित कार्यक्रम ल्याउने तयारी भइरहेको जानकारी दिइन्। जातीय भेदभाव पहिलेभन्दा कम भए पनि समान पहुँचका लागि योजना आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
कुसुन्डा समुदायले वन, खोलानाला संरक्षणमा जोड दिँदै जलवायु परिवर्तनका कारण आफ्नो संस्कृति संकटमा परेको बताए। “वन जोगेन भने संस्कारै मर्छ,” उनीहरूले भने।
बाढी, पहिरो, भूकम्प जस्ता विपत्तिका बेला प्रयोग गर्न मिल्ने ‘झटपट झोला’ उपलब्ध गराउन आग्रह गर्दै उनीहरूले आर्थिक अभावका कारण त्यस्ता सामग्री किन्न नसक्ने अवस्था रहेको बताए।
कुसुन्डा विकास समाजका अध्यक्ष धनबहादुर कुसुन्डाले भने, “शहरमा बसे पनि चेतना अझै जंगलकै जस्तो छ। हाम्रो १७० जनसंख्या, न जमिन छ, न रोजगारी – राज्यले प्राथमिकता देओस्।”
सहजकर्ता उदय आलेले जलवायु परिवर्तनका कारण आकस्मिक विपत्तिको जोखिम बढेको र समुदायलाई सचेत बनाउन कार्यक्रम ल्याइएको जानकारी दिए। परियोजना प्रमुख जुना राईले कुसुन्डा समुदायका समस्या संकलन गरी समाधानका लागि राज्यसँग समन्वय गरिने बताइन्। कार्यक्रमको सहजीकरण महासंघकी सचिव उर्मिला कुसुन्डाले गरेकी थिइन्।