टु आर क्षेत्री, प्युठान। चार्डपर्व मध्येको महान चार्ड दशै र तिहार, जुन चार्डको आफ्नै धार्मिक विश्वास होला तर नेपाली समाजमा यसलाइ परिवार तथा अन्य आफन्तसँग रमाइला भेटघाटको रुपमा प्रयोग गर्दै आएका छन् । आफ्नै भुमिमा पर्याप्त रोजगार नहुदा धेरै नेपाली रोजगारका लागि विदेशिनु परेको छ ।
वर्षभरी विदेशमा गरेको कामको थकानलाइ मेट्न दशैँ आगमनसँगै विदेशियका युवा स्वदेश भित्रने गर्दछन् ।
हो त्यहि मध्येको एक हो प्यूठान जिल्ला । प्यूठान नगरपालिका वडा नं २ आरनेटा, जहाँका अधिकांश युवा रोजगारका लागि भारत तथा तेस्रो मुलुक गएका छन् । यस्तै सोहि वडाका मसेरी, ढाडा, रिचि, आरधारा, कट्टेपखरा, सासखर्कका धेरै जसो युवाहरु पनि विदेशियका छन् । गरिवी, अशिक्षा, स्थानिय स्तरमा रोजगारको अवसर नपाउदा विदेशिनु परेको हो । गरिवीका कारण विचमै पढाइ छाडेर विदेशीय क्रममा कमि आउन सकेको छैन ।
केहि वर्ष अघिसम्म दशैँको आगमनसँग रोजगारका लागि विदेशियका युवाहरु गाउँघरमा फर्कन्थे । अन्य समयमा खालि हुने गाउँघरमा दशैँ तिहारको वेला भरिभराउ हुन्थ्यो । तर यस पटक भने केहि फरक पाइएको छ । चार्डपर्वको वेला भरिभराउ हुने गाउँ खाली छन् अर्थात युवा विहिन छन् । विश्वभर फैलिएको कोरोना भाइरस र त्यसपछि प्रभावले चाडपर्वमा पनि गाउँघर युवाविहिन भएका हुन् ।
कोरोना र त्यसपछिको प्रभावले दशैतिहारमा पनि घर नआएको रोजगारका लागि भारत पुगेका प्यूठान नगरपालिका २ आरनेटाका अर्जुन वि.कले बताए । ‘दशैँमा घर आउने भनेको थिए । कोरोनाका कारण विचमा केहि समय रोजगार विहिन हुनुपर्यो ।’ उनले भने, ‘अहिले दशैँ आउने वेला कोरोना कम हुदै गयो, रोजगार मिल्यो र घर आउन पाइएन ।’
आर्थिक अवस्था कमजोर तथा योग्य व्यक्तिलाई जागिर नमिल्दा रोजगारका लागि विदेशिनु परेको नेकपा एमाले प्यूठान नगरपालिका २ वडा कमिटी उपसचिव रुन्द्र वहादुर खड्काले बताए । ‘सरकारवाट युवा केन्द्रित निति तथा कार्यक्रम आउन सकेका छैनन् ।’ उनले भने ‘सरकारले युवाहरुको सिप र क्षमतालाई ख्याल गर्दै स्थानिय स्तरमै रोजगारको अवसर सिर्जना गर्नु आवश्यक छ ।’
युवाहरुका लागि केहि समयका लागि मात्र नभई दिगो रुपमा रोजगार सिर्जना गर्न सके युवाहरुमा स्वदेशमै राख्न सकिने खड्काको जोड थियो ।
देशमा अन्योल वातावरण सिर्जना भइरहेको अवस्थाले गर्दा युवा विदेशिनु परेको हो । युवाहरुलाई स्वदेशमै राख्न राज्यले विकासका लागि योजना वनाई मुलप्रवाहमा युवाहरुलाई समेट्नु आवश्यक छ ।