तानसेन — पाल्पा रिब्दीकोट गाउँपालिका र स्थानीय जलेश्वर बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाको संयुक्त लगानीमा प्राङ्गारिक मल उत्पादन सुरु भएको छ । कुल ३९ लाख रुपैयाँ लगानीमा स्थापित मल उद्योगले दैनिक पाँच क्विन्टल प्राङ्गारिक मल उत्पादन गरिरहेको छ ।
गाउँपालिका अध्यक्ष नारायणबहादुर कार्कीका अनुसार, मल उत्पादनका लागि गाउँपालिकाले १९ लाख र सहकारी संस्थाले २० लाख रुपैयाँ लगानी गरेका हुन् । गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा मल उद्योग सञ्चालनका लागि १५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो भने चालु आवमा थप चार लाख विनियोजन गरिएको छ ।
सहकारी संस्थाका व्यवस्थापक नारायणबहादुर लामटाङ्गेले उत्पादित मल स्थानीय बजारमा बिक्री भइरहेको र रिब्दीकोट–५ नयाँटोलामा रहेको कारखानामा उत्पादन भइरहेको बताए । कारखाना तीन रोपनी जग्गामा सञ्चालनमा छ । यसमध्ये एक रोपनीमा मल उत्पादन भइरहेको छ भने बाँकी जग्गामा पशुपालन र कृषि योजना रहेको छ ।
‘अमृतबुटी जैविक मल’ नाम दिइएको यो मल वनमारा, तितेपाती, पहाडी झारपात, गाईगोबर, फालिएका पातपतिङ्गर र स्याउला प्रयोग गरेर उत्पादन गरिएको छ । कृषिविज्ञ यमबहादर दर्लामीका अनुसार, बोनमिल, पिना, बायोब्याक्टेरिया, सुडोमोनस, ट्राइकोडर्मा, सिविड, क्याल्सियम, गोबर र प्रेस मड जैविक मलमा प्रयोग गरिएको छ ।
उत्पादित मलमा नाइट्रोजन १ प्रतिशत, फस्फोरस ०.५ प्रतिशत, पोटास १ प्रतिशत, चिस्यान २५ प्रतिशत र पिएच ७ प्रतिशत रहेको छ । सहकारीले स्थानीय किसान, सङ्घ संस्था र व्यापारीको माग अनुसार मल बिक्री वितरणलाई विस्तार गर्ने योजना बनाइरहेको छ ।