अनुज पछाई, प्यूठान — दसैंको टीका लगत्तै प्यूठानका किसानलाइ धान भित्र्याउने चटारो भएको छ । धान उत्पादनको पकेट क्षेत्र मानिने प्यूठानको झिमरुक फाँटका किसानलाइ खेतमा पहेँलपुर भएको धानवाली भित्र्याउन भ्याइनभ्याइ हुन थालेको हो । हिजोआज झिमरुक उपत्यका क्षेत्रका किसान धान काट्न, स्यार्न र बोक्नमै व्यस्त देखिन्छन।
मनसुन सकिएसँगै धान भित्र्याउन सुरु गरेका यहाँका किसान दसैं मनाउन व्यस्त थिए । शनिबारदेखि फेरी धान कटाइ सुरु भएको छ ।
यसपाली ढिलोसम्म मनसुन रहेकाले किसानले समयमा धान भित्र्याउन पाएका छैनन् । दसैंको २÷३ दिन बाहेक किसानहरु धान कटाइमै व्यस्त थिए । चाँडो बाली तयार हुने राधा–४, सर्जु–५२ लगायतका धान पाकेर दाना झर्ने अवस्था भइसकेकोले धान भित्र्याउन हतार भइसकेको प्यूठान नगरपालिका २ का किसान दिनेश बिष्टले बताए ।
‘ढिलोसम्मको झरीका कारण केही धान ढलेकोले काट्न पनि समस्या परिहरेको छ,’ बिष्टले भने । यसपाली धान भित्र्याउने बेला वर्षा भएकोले धान ढलेर केही क्षति भएको उनले बताए ।
प्यूठान नगरपालिका ४ कार्की डाडाका किसान महेश कार्कीले करिब २ विघामा फलेको धान वर्षाले पुरै ढलाएको सुनाए । उनले भने, ‘हावापानी आयो । सबै धान ढल्यो । ढलेका धान पुरै कुहियो । मिहिनेत र लगानी सबै खेर गयो ।’
प्यूठानको झिमरुक फटमा सिँचाई कुलोको पानी लाग्ने भएपछि यहाँका किसानले चाँडै नै रोपाईं सकाएका थिए । पानी नपरेको भए यहाँका किसानले धान भित्र्याइ सकेका हुन्थे ।
धान काट्न यहाँका किसानले पर्मियु तथा ज्यालादारीमा हसियाको प्रयोग गर्दछन । हसियाले धान काट्दा समय पनि लाग्ने र लगानी पनि धेरै लाग्ने किसानहरु बताउछन ।
किसानहरु आधुनिक कृषि औजारमा आकर्षित हुँदै गएपनि कतिपयको आर्थिक अवस्थाका कारण औजार किन्न नसकेकाले परम्परागत औजार हँसियाकै सहारामा धान काट्ने गरेको छन ।
