राम बहादुर बिश्वकर्मा,प्युठान। एक समय थियो । सूचना आदानप्रदानको एक मात्र विकल्प थियो हुलाक । घर देखि टाढां रहेका आफन्तको खबर त्यही हुलाकीले बोकेर ल्याउने चिठीमा हुन्थ्यो । महिनौँ दिन लागेर पुग्ने त्यही हुलाकीलाई कुर्थे मानिसहरू । तर समय बदलियो ।अधिकांशको हातहातमा मोबाइल र इन्टरनेट पुगेको छ । यसैबाट छिनमै संसारको खबर थाहा पाउन सकिन्छ ।तर त्यही हुलाक विज्ञान प्रविधि परिमार्जन हुन नसक्दा अहिले काम विहीन जस्तै बनेको छ । केही सरकारी र औपचारिक चिठीपत्र बाहेक हुलाकमा पहिले जस्तो व्यक्तिगत चिठीपत्र आउदैन्न। केन्द्र देखि गाउँसम्मै सञ्जाल रहेको हुलाक सेवा समयानुकूल परिवर्तन हुन नसक्दा सङ्कटमा परेको छ । इमेल इन्टरनेट र मोबाइल घरघरमा पुगे तर गाउँ घरमै रहेका हुलाक कार्यालयमा प्रविधि पुगेन वा प्रविधियुक्त सेवा प्रदान गर्न सकेन । समयानुसार काम गर्न नसक्दा हुलाकका कर्मचारी पनि काम विहीन जस्तै बनेका छन् ।जिल्ला हुलाक कार्यालय प्युठानका निमित्त प्रमुख पिताम्बर भण्डारीका अनुसार हिजोआज कार्यालयमा ब्याक्तिगत चिठिपत्र त्यति आउदैन्न।सरकारी चिठिपत्रले हुलाकको साख बचाईदिएको छ। प्युठानमा एक जिल्ला हुलाक १० वटा इलाका र ३८ वटा हुलाक छ्न।तीनमा १ सय १७ जना कर्मचारीको दरबन्दी छ। त्यसमध्ये २७ जना हुलाकी १३ जना हल्कारा छन अन्य विभिन्न काजमा ब्यबस्थापन गरिएको छ ।उनका अनुसार व्यक्तिगत चिठी पत्र ५ प्रतिशत भन्दा कम आउँछन् । तर सरकारी चिठी पत्र आउने जाने क्रम भने बढेको छ । हप्तामा रजिस्टरी,सादा र रफु गरि २ सय सरकारी चिठिपत्र आउने उनले बताए। ‘कामै नहुने भन्ने चाहिँ छैन तर कर्मचारीलाई पुग्ने काम अहिले छैन ।’ निमित्त प्रमुख भण्डारी भन्छन।” प्युठानबाट चिठिपत्र पुर्ब पश्चिमको लागि घोराही, अर्घाखाँचीको लागि गुल्मी पठाईन्छ। भण्डारीका अनुसार ब्याक्तिगत चिठी पत्र आउदैन्न बिदेशी प्रोजेक्टका ,भारतबाट पुराना पेन्सनरको चिठिपत्र मात्र आउँछ,गत बर्ष सम्म जिल्ला हुलाकबाट बैंक सेवा सन्चालनमा थियो , यसबाट पुराना बहालवाला कर्माचारिलाई बचत गरि कर्जा लगानी गरिन्थ्यो , नयाँ ग्राहक बन्न अहिले उक्त सुबिधाबाट बन्चित छन भने पुरानाजसोले सुबिधा लिइरहेका छ्न।” एक दसक यता संचार क्षेत्रको तीव्र विकासले सञ्चार क्षेत्रमा प्रविधि भित्र्याउन नसक्दा हुलाक सेवा त्यति प्रभावकारी हुन नसकेको सेवाग्रहीहरु वताउँछन ।