माधव बेल्वासे,कपिलवस्तुको (चन्द्रौटा)
शिवराज नगरपालिका प्रमुख नेत्रराज अधिकारी र उपप्रमुख शिवकुमारी थारुलाई महिलाहरुले मायाको चिनो स्वरुप ढकिया दिएका छन । कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका १ उमरी गाउँमा नगरपालिकाको सहयोगमा संचालन भएको ढकिया निमार्ण तालीमको समापन कार्यक्रममा पुगेका मेयर उपमेयरलाई ढकिया दिएपछी उनिहरु दंग परेको थिए ।
अन्य कार्यक्रमहरुमा जादा वजारका किनेर दिएका चिनो हरु धेरै भएपनि हस्तकला सामाग्रीहरु भने उनिहरुले पहिलो पटक पाएका हुन । खेतमा खेर जाने खर (मुज र पुँजा) प्रयोग गरी महिलाहरुले कलात्मक सामग्री बनाउने सीप सिकेका हुन् । तालिमबाट महिलाहरुले ढकिया, दिलडब्बा, पेनदानी, गमला, फूलदानी, किस्ती, खुत्रुके, कुर्सी, टोपी, चकटी लगायतका सामाग्रीहरु निर्माण गरेका थिए । कार्यक्रम भएको स्थलमा निमार्ण गरिएको सामाग्रीहरुलाई सजाएर राखीएको थियो ।
शिवराज नगरपालिका प्रमुख नेत्रराज अधिकारीले मायाको चिनो ग्रहण गर्दै फुर्सदको समयको सदुपयोग गर्दे ढकिया निमार्ण वाट राम्रो आम्दानी गर्न सकिने वताए । थोरै समयमा सामान्य श्रमले आम नागरिकको जिविको पार्जनमा सहज हुने भन्दै नगरका नागरिकलाई व्यावसायिक बनाउन उक्त तालिम प्रदान गरेको जनाए । यो सिप व्याभारमा उतार्न सकेमा दैनिकि जिविको पार्जन गर्न सहन हुन्छ मेयर अधिकारीले भने महिलाहरु पनि अव व्यावसायिक हुनुपर्छ । निमार्ण गरिएका सामाग्रीहरु शहर सम्म पुर्याउन सकेमा वजारिकरणमा सहज हुने विश्वास व्यक्त गरे ।
कार्यक्रममा शिवराज नगरपालिका उपप्रमुख शिवकुमारी थारुले महिलाहरुको सीप प्रवद्र्धन गरी व्यवसायिक बनाउन तालिममा विशेष सहयोग गरेको बताइन् । पछिल्लो पुस्तामा परम्परागत कला सीप हराउँदै गएकोमा चिन्ता व्यक्त गरिन् । साथै उनले युवापुस्तालाई समयको माग अनुसारको सीप विकास आवश्यक रहेकोमा जोड दिइन् । उपप्रमुख थारुले तालिमबाट सिकेको सीपलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्नेमा जोड दिइन् । उनले महिलाहरुलाई व्यवसायिक बन्न समेत आग्रह गरिन् ।
खेर जाने सामग्रीको प्रयोगबाट कलात्मक सामग्री निर्माण गरी आयआर्जन गर्न सकिने उपप्रमुख थारुले बताइन् । विना लगानी फुर्सदको समय सदुपयोग गरी कलात्मक ढकिया लगायतका सामग्री निर्माण गरी व्यवसायिक रुपमा अगाडि बढ्न सहभागी महिलाहरुलाई उपप्रमुख थारुले आग्रह गरिन् । नगरपालिकाबाट हुनसक्ने सहयोग गर्ने समेत प्रतिबद्धता जाहेर गरिन् ।
शिवराज नगरपालिका, किर्डाक नेपाल, स्ट्रोम फाउण्डेसनको आर्थिक सहयोगमा एक महिना संचालन भएको तालिममा सुशिला थारुले सीप हस्तान्तरण गरेकी हुन् । नयाँ सीप पाएका महिलाहरुमा यतिबेला निकै उत्साहित भएका छन । उनीहरु समूह निर्माण गरी आफूले सिकेको सीपलाई व्यवसायिक रुपमा अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता जाहेर गरेका छन् ।
स्थानिय निशा थारुले थारु समुदायका महिलाहरुलाई नगरपालिकाले अवशर दिएको वताइन । सामान्य खर्च को लागी पनि पैसा अभाव हुने गरेकोले अव यहि पेशालाई व्यावसाय बनाउने जनाइन । “वजारमा समस्या हुने डर छ हामिले बनाएका यि समाग्रीहरुलाई वजार सम्म पुर्यादिन सहयोग गर्नुस”– थारुले भनिन ।
सामान्य तह एउटा ढकिया निमार्णको लागी एक दिन लाग्छ भने यसको वजारमा भाउ १ हजार भन्दा वढी पर्ने गर्दछ । स्थानिय तह प्रदेश र संघिय सरकारले यस्ता सिपमुलक तालिम प्रदान गर्न सकेमा महिलाहरु आत्मनिर्भर बन्न सक्छन ।