काठमाडौं — महिला, बालबालिका, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले नेपाल बाल संगठनमा रहेका बालबालिकाको दयनीय अवस्थाबारे उजुरी र भिडियो सामग्री प्राप्त भएपछि अनुगमन गरी २० जना बालबालिकाको उद्धार गरेको छ।
मन्त्रालयका अनुसार बाल हेल्पलाइन (१०४) र मन्त्रालयको संयुक्त टोलीले गरेको स्थलगत अनुगमनका क्रममा बालगृहको सरसफाइ अत्यन्त कमजोर, शौचालय र स्नानगृह अस्वच्छ तथा चिप्लो, भवनभित्र पानी जमेको र फरक उमेर समूहका बालबालिकालाई एउटै स्थानमा राखिएको अवस्था भेटिएको थियो। यस्तो अवस्था बालबालिकाको स्वास्थ्य र सुरक्षाका दृष्टिले गम्भीर जोखिमपूर्ण रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
मन्त्रालयले यसअघि पनि नेपाल बाल संगठनलाई भौतिक संरचना सुधार, सरसफाइ व्यवस्थापन र बालबालिकाको बसोबास व्यवस्थित बनाउन पटक–पटक निर्देशन दिएको जनाएको छ। सम्बन्धित पक्षसँग छलफल भए पनि अपेक्षित सुधार नभएपछि स्थलगत अनुगमन गरी उद्धार प्रक्रिया अघि बढाइएको मन्त्रालयको भनाइ छ।
स्थानीय सरोकारवाला, विभिन्न व्यक्ति तथा बालगृहका केही कर्मचारीबाट प्राप्त भिडियो सामग्रीमा भवनभित्र पानी जमेको, सरसफाइको अवस्था दयनीय रहेको र महामारी फैलिन सक्ने जोखिम देखिएपछि मन्त्रालयले अनुगमन गरेको जनाएको छ।
अनुगमनपछि बाल हेल्पलाइन (१०४) को समन्वयमा पहिलो चरणमा दुई वर्षमुनिका २० जना बालबालिकालाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये १२ जना बालक र ८ जना बालिका छन्। उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण, संरक्षण, हेरचाह र पुनर्स्थापनाका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार घटनासम्बन्धी आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। साथै, बाँकी बालबालिकाको अवस्थाको समेत मूल्याङ्कन गर्दै आवश्यक निर्णय र अनुगमनलाई निरन्तरता दिइने जनाइएको छ।