– बिजय बिक

ज्ञानहरी आचार्य स्वर्गीय भैसक्नु भो । उहाँ रेसुङ्गा बहुमुखी क्याम्पसका स्थापनाकालका क्याम्पस प्रमुख, महेन्द्र माबी का प्रधानाध्यापक, पछि सन्धिखर्कको पाणिनी क्याम्पसमा क्याम्पस प्रमुखको रुपमा रहनुभएको थियो । उहा मुर्धन्य शिक्षाबिद, कुशल ब्यबस्थापक मात्र नभएर खाटी बहुदलबादी पनि हुनुहुन्थ्यो । सरकारी र सार्बजनिक सस्थाहरुका कार्यालयमा राजामहाराजा र रानिहरुका तस्बिर बहुदलकालमा पनि सजाएर राख्ने चलन थियो राजाकै प्रत्यक्ष शासन हुने पन्चायतकालमा त राजाको फोटा झन महत्वका साथ राखिन्थ्यो रे । कुरा पन्चायतकालकै हो । तम्घासमा रहेको महेन्द्र माबिको कार्यालयमा रहेको राजा बिरेन्द्र को फोटो बहुदल हरने का सन्तान भन्दै ज्ञानहरी आचार्यले च्यातिदिनु भएछ । उहाँ अलि कडा प्रधानध्यापक भएकोले राजाको फोटो च्यादा कोहि चु बोल्न सकेनन रे । ‘रे’ किन भनेको भनी मैले देख्या हैन सुनेको कुरा भएर ‘रे’ भन्या हो है । एउटो सुलसुले ले नजिकै भएको सिडियो अफिस पुगेर राजाको फोटो च्यातेको कुरो लगाइदिएछ । पन्चायतकाल राजाको शासन तर राजाकै फोटो च्यातिनु सिडिओ लाई खपिसक्नु हुने कुरा भएन । भाउन्ने हुँदै गएछ महेन्द्र माबी तिर । सबै मास्टरलाई एकैठाम जम्मा गराएर को हो फोटो च्यात्ने किन च्यातियो फोटो भन्दै सोधेछ कोहि चु बोल्दैनन । ज्ञानहरिकै अगाडि उन्को बिरोधमा बोल्ने आट कसैको थिएन । कोहि नबोलेपछी भोलिसम्म जसरी पनि च्यात्नेवाला चाहियो भन्ने फर्मान जारी गरेर सिडियो फर्कियो ।
साझ ज्ञानहरी घर गए, पुरानो मुसेरी खोजे अनि मुसालाइ चारो राखिदिएर मुसालाई पासो थापेछन । मुसा मुसेरिमा कैद भो । अर्कोदिन अफिस खुल्नसाथ मुसासहितको मुसेरी लिएर ज्ञानहरी सिडियोको अगाडि उपस्थित भएछन । मुसोलाइ सिडियोको टेबलमै राखेर हो यहि मुसो हो श्रीमान राजाको फोटो च्यात्ने भन्दा सिडियो टवा परेछन । जिल्लाले मात्र नभै त्यो भेग ले अति संमान गर्ने ज्ञानहरिलाइ सिडिओले केही भन्न सकेनछन । यो त भो पन्चायत को कुरा अहिले गणतन्त्र आइसक्यो । तर कोहि कसैलाइ राजा जस्तो हुने रहर छ । राजाको पालामा झै सरकारी अडडाहरुमा आफ्ना बडेमानका फोटा झुन्डाउने रहर गरिसकेका छन । अब आफ्नो आत्म प्रसम्शामा रेडियो टिभिबाट गित बजाउन लगाउन सक्छन । शहर बजारका चोकचोकमा शालिक ठडयाउन लगाउन पनि सक्छन । यी सब सामन्ती सस्कारका अबशेष हुन । यो गलत हो । चम्चाको काम भाडो रित्तो गराउनु हो । चम्चाहरुका कुरा सुनेर सामन्ती सस्कारलाइ अपनाउनुलाई गणतन्त्रमा कुनै हालतमा सहि मान्न सकिँदैन । सामन्ती सस्कार, राजसी ठाँट अपनाउनेका फोटा धुजाधुजा पारिदिने मुसा खोज्ने दिन आउला कि न आउला ?