काठमाडौँ । सुरक्षित सेक्सका लागि बरदानसिद्ध कण्डमप्रतिको हाम्रो सामाजिक धारणा अझै पनि बदलिन सकेको छैन । कण्डमको सहज उपलब्धताले अविवाहित युवक–युवतीबीचको यौन सम्पर्कलाई सहज बनाउँछ भनेर यसलाई खुल्ला रूपमा स्वीकारिंदैन। उहिले पनि उमेरदारहरूबीच मन मिल्दा यौन सम्पर्क हुन्थ्यो। परिणाममा अनिच्छित गर्भ र विभिन्न किसिमका सरुवा रोगहरू बेहोर्नुपर्थ्यो। कण्डमको आविष्कारले भने यो अवस्थालाई उहिलेकै कुरामा सीमित बनाइदिएको छ। कण्डमले गर्भ निरोधकको साथै एचआईभी/एड्स लगायतका सरुवा रोगहरूबाट बचाउँछ। हिजोआज पुरुष र महिला दुवैले प्रयोग गर्ने अनेक ब्रान्डका कण्डम पाइन्छन्, तर यौनमा पुरुषको अग्रसरताको कारण हुनसक्छ, महिलाले प्रयोग गर्ने कण्डमको खपत कम छ। पुरुषले प्रयोग गर्ने कण्डम त निःशुल्क पनि पाइन्छ।यौन सम्पर्कका लागि सुरक्षित मानिने कण्डम नेपालमा न्यून प्रयोग हुने गरेको पाइएको हो । एचआइभी तथा यौनरोग सर्नबाट बचाउने, नचाहेको गर्भ नरहने, जन्मान्तर र परिवारको आकार सीमित गर्नका लागि भरपर्दो साधन भए पनि नेपालमा यसको प्रयोग कम देखिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय कण्डम दिवस २०७५ अर्थात् फेब्रुअरी १३ का अवसरमा राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रले सोमबार आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा विश्वभरि नै यौन सम्पर्कका लागि सुरक्षित मानिने कण्डम नेपालमा आठ प्रतिशत पुरुषले मात्र प्रयोग गर्ने गरेको जानकारी दिइएको हो ।
केन्द्रको तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा ३१ हजार २० एचआइभी सङ्क्रमण भएका छन् । तीमध्ये पुरुष १९ हजार २० र महिला १२ हजार छन् । नेपालमा ७७ प्रतिशत एचआइभी सङ्क्रमण कण्डमबिना गरिएको यौनसम्पर्कबाट सर्ने गरेको छ । नेपालमा कण्डमलगायत परिवार नियोजनको साधनहरु प्रयोग गर्ने ४३ प्रतिशत छन् ।
सरकारले एचआइभी तथा यौन रोग नियन्त्रणका लागि सुरक्षित यौन सम्पर्कबारे देशैभर जनचेतनामूलक कार्यक्रम चलाउँदै आएको केन्द्रका निर्देशक डा तारानाथ पाखरेल बताउँछन। फेब्रुअरी १३ मा विश्वभरि नै कण्डमको सही तरिकाले प्रयोग गरी सुरक्षित यौन सम्पर्कबारे जनचेतना फैलाउनका लागि रमाइलो तथा रचनात्मक तरिकाले कण्डम दिवस मनाउने गरिन्छ ।कण्डम सर्वसुलभ हुँदैमा जथाभावी यौनसम्पर्क हुँदैन र भइहाले अनिच्छित गर्भधारण तथा अनेक किसिमका सरुवा रोगहरूबाट सुरक्षित बनाउँछ भन्ने बुझ्नुपर्छ।
