मुआब्जा विवाद तथा स्वामित्व नहँुदा समस्या
प्यार अलि खाँन
प्यूठान÷प्यूठानको टिकुरीमा निर्माणाधिन प्यूठान बसपार्क तथा जुम्री बसपार्कले निर्माण कार्यमा गति लिन सकेको छैन् । टिकुरी स्थित प्यूठान बसपार्कमा मुआब्जा विवाद देखापरेको छ भने जुम्री बसपार्कमा जग्गा आफ्नो स्वामित्वमा नहुँदा समस्या भएको हो । करिब २ दशक अघिबाट संचालनमा आएको जुम्री बसपार्क हालसम्म व्यवस्थित बसपार्क बन्न सकेको छैन् । तात्कालिन राप्ती समितिको नाममा बसपार्क हुँदा व्यवस्थित एंव आधुनिक बसपार्क निर्माणमा ठोस काम गर्न नसकिएको जुम्री बसपार्क व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष सुमन श्रेष्ठले बताए । ‘हामी हाम्रो स्वामित्वमा ल्याउने प्रक्रियामा छौँ ।’ अध्यक्ष श्रेष्ठले भने, ‘राप्ती समिति पनि सकरात्मक छ ।’ तात्कालिन समयमा राप्ती समिति मात्र जिल्लामा रहेकाले प्यूठानका यातायात व्यवसायीहरु राप्तीमै आवद्ध भएका कारण बसपार्क राप्ती समितिको नाममा गराईएको श्रेष्ठले बताए ।
बसपार्क निर्माणमा २०७२ तथा २०७३ मा गरि करिब १८ लाख खर्च भएको श्रेष्ठ बताउँछन् । प्यूठान नगरपालिकाले व्यवस्थित बसपार्क निर्माणमा अग्रसरता एंव चासो नलिएको श्रेष्ठको गुनासो छ । ‘गत वर्ष वडाबाट ५ लाख बजेट विनियोजन भयो तर काम गर्न नपाउँदै नगरमा तान्नु भयो ।’ श्रेष्ठ भन्छन् ‘अहिले उतm रकमान्तर रकम खर्च गर भनेर भन्नु भएको छ ।’
उता टिकुरीमा निर्माणाधिन प्यूठान बसपार्कमा पनि विवाद देखिएको छ । टिकुरी हुँदै तात्कालिन खलङ्गा जाने बाटोमा स्थानियहरुले मुआब्जाको माग राख्दै जिल्ला अदालत प्यूठानमा मुद्धा दायर गरेपछी विवाद उत्पन्न भएको हो । स्थानियका विवादका कारण निर्माण प्रक्रियाले गति लिन नसकेको बसपार्क व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष सालिग्राम पण्डितले बताए । २०४५ सालमा टिकुरीबाट खलङ्गा सदरमुकाम जोड्न खनिएको बाटोमा ३० वर्ष पछि आएर मुआब्जाको माग आएको पण्डितले बताए । ‘हामी स्थानियस्तरमै विवाद निरुपण गर्ने गरि छलफलमा केन्द्रित हुनेछौँ ।’ अध्यक्ष पण्डितले भने, ‘करिब ५ करोड बराबरको बजेटको काम अलपत्र परेको छ ।’ टिकुरी–बसपार्क हुँदै बाग्दुला सम्म बाटो पिच गरिने योजना मुआब्जा विवादका कारण ठेकेदारले काम अघि बढाउन नसकेको समितिले जनाएको छ ।
टिकुरीबाट बसपार्कसम्मको दुरी करिब १ कि.मि रहेको र उक्त सडक नाली सहित ९ मिटर चौडा गरिने योजना रहेको छ । गएको अषाढ महिनामै टेण्डर स्वीकृत भएर भाद्रबाट काम सुरु गर्ने भनिएपनि विवादका कारण अन्यौलता बढेको हो ।
दुबै बसपार्कमा सिर्जित समस्यालाई प्यूठान नगरपालिकाले गम्भीर चासोका साथ हेरीरहेको नगरप्रमुख अर्जुनकुमार कक्षपतिले बताए । ‘जुम्री बसपार्कमा उत्पन्न समस्या समाधानमा लागीपरेका छौँ ।’ नगरप्रमुख कक्षपतिले भने ‘राप्ती समितिसंग निरन्तर छलफलमा छौँ । केहि समय भित्रै नगरपालिकाको नाममा बसपार्कको जग्गा आउँछ ।’ टिकुरीमा निर्माण भैरहेका प्यूठान बसर्पाकमा देखा परेको विवाद पनि छिट्टै हल गरिने कक्षपतिको विश्वास छ ।