काठमाडौं । माथिल्लो त्रिशूली–३ए (UT3A) उद्धार अभियानमा सुरक्षाकर्मी र उद्धार टोलीसँगै पर्दापछाडि रहेर महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नेहरू पनि थिए । तीमध्ये एक हुन्–ओखलढुंगाका एक्स्काभेटर अपरेटर सुजन श्रेष्ठ । बाढी र पहिरोपछि UT3A क्षेत्रमा उद्धार कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको थियो । जोखिमपूर्ण भूगोल र प्रतिकूल मौसमका कारण एक्स्काभेटर घटनास्थलसम्म पुर्याउनसमेत कठिन थियो । कतिपय अपरेटर जोखिमका कारण पछि हटे पनि सुजन भने रोकिएनन् ।
विपद्को भोलिपल्टै एक्स्काभेटरसहित घटनास्थल पुगेका उनले जोखिम मोलेर मेसिनलाई UT3A को फिल्डसम्म पुर्याए । त्यसपछि उनी लगातार उद्धार कार्यमा खटिए ।
‘म खाली थिएँ । मैले जानेको कुरा यही हो, यही प्रयोग गर्छु भनेर पुगेको हुँ,’ सुजनले भने, ‘मेरो कारणले कसैको सास भेटिन्छ वा लास भए पनि परिवारसम्म पुर्याउन सकिन्छ भने त्यो मेरा लागि ठूलो कुरा हो ।’
बाढी र पहिरोका कारण जमिन अस्थिर थियो । यस्तो अवस्थामा एक्स्काभेटर सञ्चालन गर्नु चुनौतीपूर्ण थियो । उद्धार टोलीसँग समन्वय गर्दै उनले जोखिमपूर्ण स्थानमा सावधानीपूर्वक मेसिन चलाए ।
१०–११ दिन उद्धारमा
सुजनसँगै नेपाल आर्मी, सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल प्रहरी, अन्य उद्धारकर्मी र स्थानीय बासिन्दा पनि खोज तथा उद्धारमा खटिएका थिए । सुजनले करिब १०–११ दिन घटनास्थलमै बसेर काम गरे ।
‘कहिले जोखिमपूर्ण भूगोल, कहिले प्रतिकूल मौसम र कहिले आफ्नै ज्यानको जोखिम हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘तर ध्यान उद्धारको काम अगाडि बढाउनेमै थियो ।’
लामो प्रयासपछि उद्धार टोलीले दुई जनालाई जीवितै उद्धार गर्न सफल भयो । त्यसपछि सुजन भावुक भए ।
‘यी आँसु दुःखका होइनन्, एउटा जीवन बचाउन पाएको अपार खुसीका हुन्,’ उनले भने ।
सबैलाई बचाउन नसकेको पीडा भए पनि दुई जनाले नयाँ जीवन पाएको क्षणलाई उनले उद्धार अभियानको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि मानेका छन् ।
‘फर्किँदै छु, तर मन अझै त्यहीँ छ’
उद्धार अभियान सकिएपछि सुजन काठमाडौं फर्किएका छन् । फर्किँदै गर्दा उनले सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो अनुभव लेखेका छन् ।
‘फर्किँदै छु… तर मन अझै त्यहीँ छ,’ उनले लेखेका छन् ।
१०–११ दिनसम्म उद्धारकर्मी, नेपाल आर्मी, एपीएफ, नेपाल प्रहरी र स्थानीय बासिन्दा एक भएर दिनरात खटिएको उनले उल्लेख गरेका छन् ।
‘सबैलाई बचाउन सकेनौँ भन्ने पीडा सधैं रहनेछ,’ उनले लेखेका छन्, ‘तर दुई जनाले नयाँ जीवन पाएको क्षण हाम्रो संघर्षको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि बन्यो ।’
काठमाडौं फर्किए पनि घटनास्थलमा बिताएका दिन र त्यहाँ देखेका दृश्य आफूले बिर्सन नसक्ने उनले बताएका छन् ।
‘आज काठमाडौं फर्किँदै छु । यो ठाउँ छोड्दै छु, तर त्यहाँका आँसु, संघर्ष र सम्झनाहरू मनबाट कहिल्यै छुट्ने छैनन्,’ उनले लेखेका छन् ।
उद्धारका क्रममा ज्यान गुमाएकाहरूप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै उनले उद्धार अभियानमा सहयोग गर्ने सबैप्रति सम्मान प्रकट गरेका छन् ।
