राम बहादुर बिश्वकर्मा,प्युठान । अण्डा बिक्री नहुँदा जिल्लाका कुखुरापालक किसान मर्कामा परेका छन।लकडाउनका कारण दानासमेत महँगो हुँदा व्यवसाय नै संकटमा परेको किसानको भनाइ छ। प्युठान नगरपालिका–१०, टाकुरामा कृष्ण बहादुर के सि ले सञ्चालन गरेको रोजा कुखुरा फार्मबाट दैनिक १ हजार ५ सय हजार अण्डा उत्पादन हुन्छ।
लकडाउनका कारण १५ लाख रुपैयाँ घाटा बेहोर्नुपरेको उनले गुनासो गरे। ‘फार्ममा अण्डाको थुप्रो लागेको छ,’ उनले भने, ‘कुखुरालाई दाना खुवाउन मात्र दैनिक एक हजार ३ सयका दरले खर्च हुन्छ, अब कसरी उक्सिने भन्ने चिन्ताले सताएको छ।’
उनको फार्ममा करिब १० हजारभन्दा बढी अण्डा नबिकेर थन्किएका छन्। प्रतिअण्डा ९ रुपैयाँमा दिँदा पनि बिक्री नभएको उनले सुनाए। उनले दाना प्रतिकिलो ६० रुपैयाँमा खरिद गरी २ हजार कुखुरा पालिरहेका छन्।
२ बर्ष अघि व्यवसाय सुरु गरेका के सि ले नाफा लिने बेला लकडाउनले समस्यामा पारेको बताए। ‘बजार र होटल ठप्प भएपछि अण्डा बिक्री हुन छाडे,’ उनले भने, ‘लकडाउन लम्बिए व्यवसाय नै संकटमा पर्ने देखियो।’ उनका अनुसार लकडाउनअघि एक हप्तामा १६ हजार ८ सय अण्डा बिक्री हुन्थ्यो। दाना अभावमा दैनिक २ देखि ४ कुखुरा मरेको उनी बताउँछन्।
दुई महिनादेखि किसानलाई घाटा नै छ । त्यसमाथि लकडाउनले जताततै बन्द हुँदा अण्डाको खपत र उत्पादन घटेको छ’ उनी भन्छन्, ‘यता किसानको अण्डा बिक्री भएको छैन, अर्को कसैले खान खोज्दापनि पाएको स्थिति छैन् ।’राहत बाड्दा अण्डा पनि राख्न हाम्रो आग्रह छ‘ उनले भने, ‘कम्तीमा त्यसो भयो भने किसानले पनि केही मूल्य पाउँछन् र दाना किनेर खुवाउन सक्छन् । उस‍ो किसान घाटामै छन् ।’
अण्डाका लागि पालिने सो जातका कुखुरालाई चारो खुवाउने र हेरचाह गर्नमै धेरै रकम खर्च हुन थालेको व्यवसायी के सि ले जानकारी दिए । उनले भने, ‘फार्ममा पालिएका दुई हजार कुखुराले अण्डा दिन शुरु गरेका थिए । लकडाउन भएपछि उत्पादन भएका अण्डा बेच्न पाएका छैनौं ।’कुखुरा पाल्नका लागि रु २९ लाख लगानी गरी फार्म सञ्चालन गरेका व्यवसायी के सि ले बेच्न नपाएपछि बिग्रिन शुरु भएकाले अण्डा नष्ट गर्नुबाहेक अर्को विकल्प नभएको गुनासो गरे ।

अहिले करिब एक लाख मूल्यका अण्डा बिक्री हुन नपाएको उनको भनाइ छ । अण्डा बिक्री गर्दै आएको पूरै बजार बन्द हुँदा लगानी खेर गएको उनले बताए ।अण्डाका लागि पाल्दै आएको सो जातका कुुखुरापालनका लागि एक दिनमै रु १० हजार मूल्य बराबरको चारो, औषधि, विद्युतगायतमा खर्च हुने जनाइएको छ ।
‘उत्पादित अण्डा बिक्री गर्न नपाउँदा लगानी नै डुब्ने चिन्ता छ । उत्पादन लागतकै मूल्यमा अण्डा बेच्न खोजे पनि खरिदकर्ता पाउन सकेका छैनौं । बैंकबाट ऋण निकालेर गरिएको व्यवसाय धरासायी हुन थालेको छ । बैंकबाट लिएको ऋण तिर्न कुन स्रोतबाट पैसा जुटाउने पिरलो बढेको छ’, उनले भने ।
व्यावसायिक रुपमा कुखुरापालन गर्दै आएका व्यवसायीले अण्डा बेच्ने र चारोको व्यवस्था मिलाइदिन स्थानीय तह र स्थानीय प्रशासनसँग आग्रह समेत गरेका छन् ।