अनिल खत्री, गुल्मी । झाडापखला फैलिएको स्थानमा बिश्व स्वस्थ्य संगठनले सचेतना कार्यक्रम गरि रहेका छन् । प्रभावित क्षेत्रमा खानेपानीका कारणबाट भएको हुदा खानेपानी डिभिजन कार्यालय र बिश्व स्वस्थ्य संगठनको टोलिले पानीको गुणस्तर मापन र शुद्धीकरणको लागि आबश्यक पहल गर्ने भएका छन् । सिङ्गो गाउँ नैै प्रभावित बनेपछि काठमाडौंबाट बिशेषज्ञ डक्टर सहित अनुसन्धान गर्न बिश्व स्वास्थ्य सठन (ध्ज्इ) को समन्वयमा इपिडियोनोलोजि तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाबाट टोली गुल्मी आएको छ । टोलीले प्रभावित क्षेत्रमा बिरामीले प्रयोग गरेको पानी र त्यहाको अबस्था बारे स्थलगत अध्यन र परिक्षणाका लागि लैजाने भएको छ ।
बिश्व स्वास्थ्य सन्वयमा इपिडियोनोलोजि तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाबाट टोलीले प्रभावित क्षेत्रमा स्थानियलाई राखेर पानी उमालेर प्रयोग गर्न,हात मिचिमिची धुने लगायतका सल्लाह,सुझाव दिई विरामी सङ्ग भेटघाट गरेर सचेतना कार्यक्रम गरिहेको छ । गत हप्ता देखि गुल्मी जिल्लाको मुसिकोट नगरपालिका ४ दजाकोटमा फैलिएको झाडापखलाबाट एक बालकको मृत्यु भएको छ । सिङ्गो गाउँमा फैलिएको झाडा पखलाबाट आइतवारसम्म १ सय ९० जना बिरामी भएका छन् ।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यलय गुल्मी र गुल्मी अस्पतालका डाक्टरको सञ्चालनले गरेको अस्थायी शिविरबाट झाडापखलाको प्रकोप केही कम भए पनि नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन् । झडापखला प्रभावित क्षेत्रमा जिल्ला समन्वय समिति गुल्मीको नेतृत्वमा जिल्ला स्थित उच्च अधिकारीले अनुगमन समेत गरेका छन् ।
अनुगमन कर्ताले स्थलगत भेटघाट गरेर पुर्ण नियन्त्रणको लागि सबै पक्ष सक्रियता साथ लाग्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । एउटै मुलको पानी पिउने स्थानियहरुमा झाडापखला फैलिएको छ । पानी परिक्षण गर्दा दिसामा पाईने कोलिफर्म भेटिएको गुल्मी अस्पताल प्रमुख उत्तम पच्चाले बताए भयो । विरामी परेकाहरु मध्ये ६ जनाको गुल्मी अस्पताल तम्घास, एक जनाको चितवन उपचार भइरहेको छ ।
गुल्मी अस्पतालमा उपचारत मध्ये ३ जना निको भएर घर फर्किएका छन् भने नयाँ आएका बिरामीहरु ३ जना उपचार भइरहेको छ । अन्य केही व्यक्तिको सोही ठाउँमा संचालन गरिएको अस्थाई स्वास्थ्य शिविरमा उपचार भैरहेको छ ।
झाडापखालाले विहिवार ,शुक्रवार शनिवारको तुलनामा आइतवार बिरामीहरु घट्दै गएपनि उपचार गराएर घर फर्केका बिरामीहरु पुनः उहि समस्या दोहोरिएर आउने गरेका छन् । ०७३ सालमा गाउँ नै ध्वस्त हुने गरि आगोलागी भएको र त्यस समयमा अरु प्रयोजनका लागि ल्याइएको पानी स्थानियले खानेपानीको लागि प्रयोग गर्दै आएका थिए ।
विरामी पर्नेहरुमा चार वर्षदेखि ८० वर्ष उमेरसम्मका व्यक्तिहरु रहेका छन् । प्रभाबित क्षेत्रमा खानेपानीको समस्या भएपछि प्रत्येक घरलाई एक कार्टूनका दरले बोतलको पानी उपलब्ध गराएको मुसिकोट नगरपालिका नगरपालिका प्रमुख सोमनाथ सापकोटाले बताए । प्रभावित बस्तीमा प्रमुख जिल्ला जिल्ला अधिकारी यदुनाथ पौडेल सहित उच्च अधिकारीहरु प्ुगेर स्थलगत अनुगमन गरेका छन् ।
सोहि स्थानमै ०७३ साल बैशाख १८ गते पारी जंगलमा लागेको आगो पानीको अभावमा स्थानियले नियन्त्रणमा लिन नसक्दा वारी दजाकोटमा फैलिएर त्यो पुरै गाउँ खरानीमा परिणत भएको थियो ।
५६ घरधुरी जलेर नष्ट भएको थियो । भने १ जनाको मृत्यु समेत भएको थियो । घर गोठ सहित ७० वटा जलेको १० करोड भन्दा बढिको क्षति भएको थियो ।