माधव बेल्वासे
कात्तिक २९ कपिलवस्तु (चन्द्रौटा)
वाल संरक्षण र लैंगिक हिंसामा जनप्रतिनिधि सचेत बन्दै गएका छन । कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिकाका जनप्रतिनिधिहरु वाल संरक्षण र लैंगिक हिंसा न्युनिकरण अग्रसर भएर काम गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन । नमुना एकीकृत विकास परिषदले नगर भित्रका ११ वटै वडामा गरेको सर्वेक्षणको विषयमा छलफल गर्दै शिवराज नगरपालिका भित्र अझै पनि सवै वालवालिकाहरुले समयमा जन्मदर्ता नबनाएको पाइएको छ ।
औधोगिक क्षेत्र रहेको हुदाँ वालश्रमको उच्च जोखिमा रहेको समेत पाइएको छ । अशिक्षा र गरिविका कारण वालवालिकाहरु वालश्रम गर्न वाध्य रहेको जनाउदै यसलाई कमि ल्याउन सवै सजग हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ ।जनप्रतिनिधिहरुको लागी आयोजना गरेको एक दिने अभिमुखिकरण कार्यक्रमको सहजकर्ता विष्णु पाण्डेले सर्वेक्षणको तथ्याङक वताउदै ९५ प्रतिशत महिलाहरु कुनै न कुनै हिंसामा परिरहेको जनाए ।४० प्रतिशत महिलाहरुले हिंसा विविध कारण लुकाउने गरेको तथ्याङक रहेको छ ।पुरुषको तुलनामा शिवराज नगरपालिकामा महिलाहरुको वढी वालविवाह हुने गरेको वताइएको छ ।
शिक्षा र आर्थिक शसक्तिकरण नहुदा यस्तो समस्या भोग्नुपरेको वताउदै शिवराज नगरपालिकाका नगरप्रमुख नेत्रराज अधिकारीले नगरभित्रका यि समस्याहरुलाई न्युनिकरण गर्न सवैले सहयोग गर्नुपर्ने वताए । नगरले वालवालिका र महिलाहरुको लागि उच्च प्राथमिकता दिएको वताउदै गलत गर्नेलाई कारवार्हि गर्न तयार रहेको तर धेरै हिंसाहरु महिलाहरुले लुकाउने गरेको वताए ।हिंसा लुकाउदा त्यसले ठुलो समस्या निम्त्याउने वताउदैँ सम्वन्धित व्यक्ति तथा निकाय लाई जानकारी गराउनु पर्ने जनाए ।
कार्यक्रममा सहजिकरण गर्दै युनिसेफका श्याम घिमिरेले नेपालमा ८२ प्रतिशत बालवालिकाहरु हिंसामा परेको जनाउदैँ हिंसाको परिणाम धुर्मपान,मद्यपान सेवन,योन सम्वन्ध,आत्महत्या जस्ता रहेको वताए ।शिवराज नगरपालिका सगै कपिलवस्तुका ३ वटा स्थानिय तहरुमा न्युनिकरणको लागी अभियान संचालन गरेको वताउदै जनप्रतिनिधिहरुले आफ्नो क्षेत्रमा विशेष ख्याल राख्न आग्रह गरे ।
त्यस्तै नमुना एकीकृत विकास परिषदका अध्यक्ष ज्ञानु पौडेलले कपिलवस्तुमा जिल्लामा मात्र ५० जना वालवालिकाहरु एच आई भि एड्स देखा परेको वताईन ।पौडेलले वालवालिका र महिलाहरुलाई शारिरिक सगै मानसिक हिंसा भइरहेको जनाईन । २०७४ चैत्र देखि २०७५ असार मसान्त सम्म आम संचार माध्यममा प्रकाशन भएका मात्र १ सय १८ जना वालिकाहरु वलत्कृत भएको उल्लेख गरिन ।विविध कारणले यस्ता घटनाहरु वढीरहेको हुदाँ यसमा जनप्रतिनिधि सरोकारवालहरुको धेरै भुमिका हुने वताईन ।
शिवराज नगरपालिका चन्द्रौटामा आयोजित उक्त अभिमुखिकरण कार्यक्रममा मेयर नेत्रराज अधिकारी,उपमेयर शिवकुमारी थारु,११ वटै वडाका वडा अध्यक्ष कार्यपालिका सदस्य लगाएतको सहभागीता रहेको थियो ।